Park Krajobrazowy Dolina Słupi

Na początku XX wieku inżynierowie skrócili Słupię: 13-kilometrowy kanał z jeziorem Głębokim odcina tu 26-kilometrowy łuk rzeki i daje 38,5 metra spadu dla elektrowni w Gałąźni Małej. Park Krajobrazowy Dolina Słupi, utworzony w 1981 roku, chroni dolinę rzeki o górskim miejscami charakterze, morenowe wzgórza i lasy — a przy okazji jeden z najciekawszych w Polsce zespołów zabytkowych elektrowni wodnych.

Rzeka, lasy i jeziora

Park zajmuje 370 km² w powiecie słupskim i bytowskim, między Soszycą a okolicami Słupska. Jest jedynym parkiem typu dolinnego w województwie pomorskim. Lasy pokrywają około 72% jego powierzchni, a dolina Słupi raz rozlewa się szerokim, płaskim korytem, a raz przeciska przez wąskie przełomy z bystrzami. Botanicy rozpoznali tu 476 gatunków roślin naczyniowych.

Na terenie parku działa kilka rezerwatów, m.in. Gniazda Orła Bielika, Grodzisko Borzytuchom, Jeziora Sitna i Dolina Huczka, a całość jest obszarem ptasiej sieci Natura 2000. Gniazdują tu bieliki, a w 2003 roku w parku żyła co najmniej jedna rodzina wilków. Jedynym pomnikiem przyrody nieożywionej jest głaz narzutowy nazywany „Smoczym Jajem”.

Szlak Elektrowni Wodnych

Siłownie w dorzeczu Słupi powstawały od końca XIX wieku do lat 20. XX wieku i tworzą dziś turystyczny Szlak Elektrowni Wodnych. Najważniejsze obiekty:

• „Struga” w Soszycy — budynek z 1896 roku z turbiną Francisa z tego samego roku i tablicą rozdzielczą z lat 20. z żarówkami węglowymi.
• „Gąskowo” w Gałąźni Małej — największa elektrownia na Słupi, budynek z 1914 roku z 5 turbinami; wodę doprowadzają dwie rury o średnicy 190 cm. Działa tu sala ekspozycyjna o historii energetyki wodnej.
• „Strzegomino” w Konradowie (1922–1924) z 460-metrową zaporą ziemną i 40-hektarowym zbiornikiem.
• Krzynia (1925–1926) z zaporą długości 250 metrów.

Kajakiem po Słupi

Według zarządu parku spływy Słupią należą do trudnych: rzeka ma wartki nurt, bystrza, liczne meandry i zwalone drzewa. Zapory i kanały elektrowni wymuszają przenoszenie lub przewożenie kajaków, czasem na znaczne odległości. Dla wodniaków przygotowano 6 miejsc biwakowych nad rzeką, optymalnie dla grup 10–15 osób.

Tripto podpowiada

Od czerwca do połowy lipca, w okresie lęgowym rzadkich ptaków, park prosi o ograniczanie spływów. Jeśli nie pływasz, zaplanuj dzień objazdu elektrowni: zacznij od Gałąźni Małej z ekspozycją, a potem zajrzyj do Konradowa i Krzyni. Siedziba parku działa w Słupsku przy ul. Poniatowskiego 4a i można tam dopytać o ścieżki przyrodnicze i warunki na rzece.