Jezioro Długie w Węsiorach

Jezioro Długie koło Węsior na Kaszubach samo w sobie jest spokojnym, leśnym akwenem, ale nad jego północnym brzegiem leży coś wyjątkowego: cmentarzysko Gotów i Gepidów z kamiennymi kręgami i kurhanami sprzed blisko dwóch tysięcy lat. To jedno z najciekawszych miejsc na kaszubskim Szlaku Kamiennych Kręgów — spacer nad wodą łączy się tu z archeologią.

Jezioro i kręgi

Cmentarzysko leży około 1,5 km na południe od wsi Węsiory, na wysokim wzgórzu nad północno-zachodnim brzegiem Jeziora Długiego. Powstało w latach 70. i 80. naszej ery, gdy na Pomorze przybyli z terenów dzisiejszej południowej Szwecji Goci i Gepidowie, i było używane do III wieku. Zachowały się trzy kamienne kręgi i część czwartego oraz około 20 kurhanów. Największy krąg ma 26 metrów średnicy, a tworzące go głazy sięgają około 1,5 metra wysokości; pośrodku niektórych kręgów stoją pojedyncze kamienne stele.

Co zobaczyć

• Kamienne kręgi z wkopanymi pionowo głazami, ustawionymi w równych odstępach — kamienie lekko obrobiono, by gładszą stroną zwracały się do środka kręgu.
• Kurhany o kolistych podstawach średnicy od 4 do 16 metrów, niekiedy ze stelami na szczycie.
• Krąg Sądowy — największy, w górnej części cmentarzyska; jako jedyny nie krył pochówków.
• Jezioro Długie z zalesionymi brzegami u stóp wzgórza.
• Rekonstrukcję gockiej osady w Węsiorach, gdzie odbywają się koncerty, warsztaty ceramiczne, pokazy walk i tzw. gockie uczty.

Ciekawostki

W Węsiorach, inaczej niż na innych gockich cmentarzyskach, w obrębie kręgów chowano zmarłych. Badania z 1956 roku objęły 3 kręgi, 16 kurhanów i 110 pochówków ciałopalnych i szkieletowych, a znaleziska trafiły do Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. Kręgi uważa się za miejsca wieców plemiennych, tzw. thingów, na których rozstrzygano spory i składano ofiary. Wykopaliska w Węsiorach zainspirowały Zbigniewa Nienackiego do napisania powieści dla młodzieży „Skarb Atanaryka” z 1960 roku.

Tripto podpowiada

Węsiory leżą w gminie Sulęczyno (powiat kartuski), przy drodze wojewódzkiej nr 228. Do kręgów i nad jezioro prowadzi łatwa, około 3-kilometrowa trasa; na spacer z obejrzeniem kręgów zaplanuj 1–1,5 godziny. Poruszaj się wyznaczonymi ścieżkami, nie wspinaj się na kamienie i nie przesuwaj ich — to stanowisko archeologiczne. Brzegi jeziora są leśne, więc nie zakładaj, że czeka tu urządzona plaża; zabierz wygodne buty i środek na komary. Najładniejsze światło na wzgórzu bywa późnym popołudniem.