Muzeum Regionalne PTTK w Olkuszu

Przed kamienicą przy olkuskim rynku stoi figura gwarka z mieczem, a w muzeum za jej plecami przechowywany jest prawdziwy miecz, zwany katowskim. Według legendy ścięto nim dwóch górników, którzy wbrew zakazowi szukali srebra pod miastem. Muzeum Regionalne PTTK im. Antoniego Minkiewicza działa od 1911 roku. Od 1968 roku mieści się w XVI-wiecznej kamienicy zwanej Batorówką.

Historia: muzeum, które przetrwało dwie wojny

Placówkę założyła w 1911 roku grupa działaczy Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. W czasie I wojny światowej działalność przerwano, a zbiory kilka razy zmieniały siedzibę. W czasie okupacji niemieckiej przechowywali je zaufani ludzie. Muzeum reaktywowano w 1958 roku, najpierw przy ul. Sławkowskiej, potem przy Floriańskiej. W 1965 roku rozpoczęto remont kamienicy przy Rynku 20, w której według tradycji miał gościć król Stefan Batory — stąd jej nazwa. Muzeum otwarto tu w 1968 roku, a w 1972 roku budynek przeszedł na własność PTTK. Od 1989 roku patronem placówki jest Antoni Minkiewicz, inżynier górnictwa i jeden z jej założycieli.

Co zobaczyć

Zbiory podzielono na cztery działy, a obok nich działa biblioteka regionalna:

• Dział górniczy — historia wydobycia srebra i ołowiu, które przez stulecia stanowiło o bogactwie Olkusza.
• Historia Olkusza i regionu — z mieczem katowskim, wokół którego narosła legenda o ściętych gwarkach.
• Dział etnograficzny, w tym ludowa sztuka sakralna.
• Dział sztuki — malarstwo i rzeźba.
• Ilkusiana — księgozbiór o dawnym powiecie olkuskim, liczący 1150 tomów.

Ciekawostki

Gminny przewodnik po Srebrnym Szlaku Gwarków Olkuskich zwraca uwagę na szczegół, który potwierdza legendę o mieczu: w piwnicach Batorówki zachował się dawny szyb górniczy. Olkuscy górnicy drążyli chodniki dosłownie pod domami, a podkopy groziły zawaleniem ścian kamienic i kościołów. Figura gwarka z mieczem przed muzeum to jeden z przystanków tego miejskiego szlaku.

Tripto podpowiada

Muzeum ma kameralny charakter, a godziny otwarcia w dostępnych źródłach różnią się od siebie. Przed wizytą zadzwoń więc do oddziału PTTK w Olkuszu i potwierdź, kiedy można wejść. Grupy umawiają się zwykle telefonicznie. Na zwiedzanie wystarczy około godziny. Wizytę połącz ze spacerem Srebrnym Szlakiem Gwarków Olkuskich: figury gwarków prowadzą przez rynek, ul. Floriańską z Muzeum Pożarnictwa i dalej do ekspozycji „Podziemny Olkusz" przy rynku. W centrum kultury przy ul. Szpitalnej możesz zobaczyć szybik Sztolni Pileckiej z przełomu XVI i XVII wieku.