Ławeczka Hadyny i Pyzika w Siewierzu

Na rynku w Siewierzu siedzą na brązowej ławce dwaj panowie w okularach: kompozytor Stanisław Hadyna i poeta Zdzisław Pyzik. To autorzy piosenki „Od Siewierza jechał wóz”, którą przez lata śpiewał Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” i dzięki której nazwę tego małego miasta znała cała Polska. Kilka kroków dalej tańczą na fontannie brązowe „panny siewierskie” – bohaterki tej samej piosenki.

Autorzy piosenki

Stanisław Hadyna (1919–1999), urodzony w Karpętnej, był kompozytorem, dyrygentem, muzykologiem i pisarzem. W 1952 roku zorganizował Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” i przez lata był jego kierownikiem artystycznym; wrócił na to stanowisko w 1990 roku i kierował zespołem aż do śmierci. To on napisał muzykę do siewierskiej piosenki.

Zdzisław Pyzik (1917–2000), poeta i autor tekstów, był żołnierzem AK, a po wojnie osiadł w Katowicach. Pisał piosenki dla „Śląska” oraz teksty dla teatrów w Katowicach, Sosnowcu, Łodzi i Tarnowie. Spod jego pióra wyszły m.in. „Starzyk” i „Od Siewierza jechał wóz”. Jako student polonistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim zetknął się z Karolem Wojtyłą i pisał recenzje jego wierszy.

Pomnik i jego twórcy

Ławeczkę zaprojektowali krakowscy rzeźbiarze Agnieszka i Marek Maślańcowie. Źródła różnią się co do daty: według jednych pomnik ustawiono jesienią 2018 roku, według innych odsłonięto go 21 września 2019 roku. Marek Maślaniec wykonał wcześniej dwie inne ławeczki Hadyny – w Koszęcinie (2006) i w Wiśle (2010) – a wraz z żoną także rzeźbę Siewierzanek na fontannie (2009). Dzięki temu ławeczka i fontanna tworzą na rynku jeden spójny zespół.

Tripto podpowiada

Na samą ławeczkę wystarczy kilka minut, ale warto obejść rynek i zajrzeć w okolice. Siewierz przez stulecia był stolicą Księstwa Siewierskiego, słynącego z surowego prawa – stąd powiedzenie „Bij, kradnij, zabijaj, lecz Siewierz omijaj”. Z rynku blisko do ruin zamku z przełomu XIII i XIV wieku, do kościoła św. Macieja z Bramą Biskupią i do kościoła św. Jana Chrzciciela, którego korzenie sięgają średniowiecza – świątynia ma około 900 lat. Siewierz słynie też z kuchni: gęsiny i żurku siewierskiego.