Kościół św. Macieja w Siewierzu

Siewierz przez stulecia należał do biskupów krakowskich, którzy tytułowali się tu książętami siewierskimi – i kościół św. Macieja Apostoła nosi ich ślady na każdym kroku. Nad portalem wisi herb biskupa Kajetana Sołtyka z datą 1783, a do świątyni prowadzi bajkowa, biała Brama Biskupia z czasów biskupa Andrzeja Załuskiego. To dobry przystanek na spacer między rynkiem a ruinami zamku.

Historia: średniowieczny kościół w barokowym kostiumie

Według strony parafii pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z I połowy XV wieku; gmina Siewierz wiąże jego początki jeszcze z lokacją miasta w XIII wieku. Pierwotnie tylko prezbiterium było murowane, a nawa drewniana – murowaną postawiono przed 1598 rokiem. Na podstawie bulli papieskiej z 1424 roku prawo patronatu sprawowały norbertanki z Czarnowąsów. W latach 1647–1657 kościół częściowo przebudował biskup Piotr Gembicki.

Obecny, barokowo-klasycystyczny wygląd świątynia zawdzięcza biskupowi Kajetanowi Sołtykowi. W latach 1782–1784 kościół przedłużono o 5 metrów na zachód, wzniesiono nową jednowieżową fasadę, kruchtę, skarbiec i kaplicę od południa. Uroczystą konsekrację przeprowadził dopiero 9 września 1883 roku biskup kielecki Tomasz Kuliński.

Na co zwrócić uwagę

• Tablica nad portalem – drewniana, z rokokową dekoracją, monogramem i herbem biskupa Sołtyka oraz datą 1783, nad barokowym kamiennym portalem.
• Brama Biskupia – trójarkadowa, z pilastrami, rzeźbami świętych Macieja, Andrzeja, Wojciecha i Stanisława oraz zegarem słonecznym z herbem Junosza.
• Druga brama od południowego wschodu z żelazną tablicą, herbem Junosza, monogramem biskupa Andrzeja Załuskiego i datą 1755.
• Kaplice Matki Boskiej Różańcowej (od północy) i Pana Jezusa Ukrzyżowanego (od południa) oraz obraz św. Macieja w ołtarzu głównym.
• Figury św. Jana Nepomucena (1758) i św. Floriana – przeniesione z rynku na plac kościelny w 1940 roku.

Ciekawostki

Żelazne odrzwia we wszystkich trzech bramach wykuli siewierscy kowale w 1949 roku według projektu inż. Gawlika z Krakowa. Malowidła na suficie pochodzą z 1959 roku, a w latach 1996–1997 przy renowacji wnętrza pilastry zyskały marmoryzację i złocenia.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy ul. Kościuszki 12, na wschód od rynku. Według serwisu gminy Msze odprawiane są w niedziele o 8:00, 9:30, 11:30 i 17:00, a w dni powszednie o 7:00 i 18:00 – wnętrze najłatwiej zobaczyć przed nimi lub po nich. Na kościół i bramy wystarczy 20–30 minut. Bramę Biskupią najlepiej fotografować z chodnika po drugiej stronie ulicy, skąd mieści się w kadrze razem z wieżą kościoła. Spacer warto połączyć z ruinami zamku biskupów krakowskich i romańskim kościołem św. Jana Chrzciciela na cmentarzu, datowanym na przełom XI i XII wieku.