Kościół św. Katarzyny w Golubiu

W wieży kościoła św. Katarzyny w Golubiu wisi dzwon ufundowany w 1623 roku przez króla Zygmunta III Wazę – brata Anny Wazówny, która mieszkała wtedy na pobliskim zamku jako starościna golubska. Sama świątynia jest o ponad trzysta lat starsza: jej gotyckie prezbiterium powstało w 1293 roku, a masywna wieża należała kiedyś do systemu obrony miasta nad Drwęcą.

Historia: kościół, który bronił brodu

Golub strzegł jednego z dwóch brodów na Drwęcy, którymi wchodziło się do ziemi chełmińskiej, i dlatego murowany kościół od początku miał charakter obronny. Pierwszy etap budowy objął prezbiterium, ukończone w 1293 roku. W latach 1320–1350 dobudowano skromniejszą nawę z drewnianym stropem oraz potężną wieżę obronną szeroką na 8,9 m; najstarsze elementy jej drewnianej konstrukcji wewnętrznej pochodzą z 1322 roku. W 1414 roku kościół ucierpiał w czasie wojny, a w 1689 roku piorun uderzył w wieżę, niszcząc ornamenty i gzymsy. Proboszcz Szefler odbudował ją już w stylu renesansowym, a obecny kształt kościół uzyskał w XIX wieku.

Co zobaczyć

• Prezbiterium z 1293 roku – najpiękniejsza część kościoła: skarpy zakończone iglicami, ostrołukowe okna, wieloboczna absyda i sklepienie krzyżowe ze zwornikami, na których wyrzeźbiono wizerunki Matki Boskiej, Chrystusa i Boga Ojca.
• Ołtarz główny z 1640 roku, ufundowany przez podstarościego Krzysztofa Lodego i mieszczan, gęsto złocony i wzorowany na ołtarzu katedry w Pelplinie. W trzech kondygnacjach mieści obrazy Koronacji Matki Boskiej, św. Katarzyny i Zwiastowania oraz figury apostołów Piotra i Pawła, świętych Wojciecha i Stanisława oraz obu Janów.
• Barokową belkę tęczową z grupą Ukrzyżowania w łuku między prezbiterium a nawą i chrzcielnicę z misą podtrzymywaną przez anioła.
• Nagrobek Krzysztofa Kostki, wojewody pomorskiego i starosty golubskiego, przedstawionego jako rycerz w zbroi.
• Późnogotyckie okucia drzwi zakrystii i granitową kropielnicę przy bocznym wejściu.

Wieża

Wieża ma sześć kondygnacji, arkadowe przyziemie, cztery narożne wieżyczki z krenelażem i dach z podwójną kopułą. W średniowieczu była symbolem znaczenia Golubia jako nadgranicznego miasta państwa krzyżackiego. Według dostępnych informacji w sezonie letnim wieża bywa udostępniana jako punkt widokowy, popołudniami od piątku do niedzieli – przed wizytą upewnij się na miejscu.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy ul. Kościelnej w historycznej części Golubia, kilka minut spacerem od zamku. To czynna świątynia parafialna, więc wnętrze najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw; na sam kościół wystarczy 30–45 minut. Wejdź do prezbiterium i spójrz w górę na zworniki – łatwo je przeoczyć, patrząc tylko na złocony ołtarz. Wizytę połącz ze zwiedzaniem zamku, na którym mieszkała Anna Wazówna.