Karczma Rzym w Suchej Beskidzkiej

Nad wejściem wisi malowany koń – dokładnie taki, o jakim mowa w balladzie „Pani Twardowska” Adama Mickiewicza. Karczma „Rzym” w Suchej Beskidzkiej to drewniana karczma z XVIII wieku zamykająca wschodnią stronę rynku, jeden z najcenniejszych przykładów dawnej architektury drewnianej w Małopolsce. Co ważne, wciąż działa: w zabytkowych izbach można zjeść obiad.

Historia karczmy

Karczmę wzniesiono w XVIII wieku za zgodą ówczesnych właścicieli Suchej, Wielopolskich; sama restauracja podaje rok około 1750, a część opracowań wskazuje na początek stulecia. Stanęła przy skrzyżowaniu dróg, gdzie po uzyskaniu przywileju targowego odbywały się jarmarki – dopiero później to miejsce przybrało charakter rynku miejskiego. Tu kupcy dobijali targu, a podróżni zostawiali wozy w dawnej sieni przejazdowej.

W czasie II wojny światowej elewacje otynkowano, tył pobielono, a dach pokryto papą. Dawny wygląd przywróciła dopiero kompleksowa renowacja z końca lat 60. XX wieku, prowadzona przez krakowską Pracownię Konserwacji Zabytków. Wtedy też budynek otrzymał obecną nazwę, nawiązującą do legendy o Twardowskim. Karczma jest wpisana do rejestru zabytków i leży na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

Legenda o Twardowskim

W balladzie Mickiewicza diabeł upomina się o duszę Twardowskiego właśnie w karczmie „Rzym”. Lokalna tradycja widzi w suskiej karczmie jej pierwowzór, a strona miasta przywołuje fragment o godle karczmy – koniu malowanym na płótnie. Twardego dowodu na związek z balladą nie ma, ale legenda jest częścią uroku tego miejsca i dobrym pretekstem do odwiedzin.

Co zobaczyć

• Konstrukcję zrębową na kamiennej podmurówce, na planie prostokąta 27 × 19,3 m, o powierzchni zabudowy ok. 510 m².
• Czterospadowy dach z gontu i podcienia od frontu z rzeźbionymi słupami i ażurową balustradą.
• Malowanego konia – godło nad wejściem.
• Sień na osi budynku z dwiema izbami po bokach: restauracyjną i kawiarnianą, z belkowanymi stropami i wystrojem w duchu górali żywieckich i babiogórskich.

Tripto podpowiada

Adres: Rynek 1, Sucha Beskidzka, tel. 33 874 27 97 (stan na październik 2026). Karczma działa jako restauracja kuchni staropolskiej i regionalnej na ok. 180 miejsc; w karcie są m.in. żurek stryszawski i „specjał Twardowskiego”. Wejście jest bezpłatne, płaci się za posiłek. Restauracja nie publikuje godzin otwarcia, dlatego zadzwoń przed przyjazdem, zwłaszcza poza sezonem. Ze względu na ochronę konserwatorską w budynku nie ma toalety dla osób z niepełnosprawnościami – jest ok. 50 m dalej, przy wjeździe na gminny parking obok karczmy.

Z Krakowa jest ok. 70 km (przez Kalwarię Zebrzydowską i Wadowice), z Katowic ok. 120 km, a Sucha ma też stację kolejową. Kilka minut spacerem od karczmy stoi renesansowy zamek zwany Małym Wawelem, a 6–7 km dalej leży Maków Podhalański. Na karczmę z obiadem i spacer do zamku zarezerwuj 2–3 godziny.