Rynek w Makowie Podhalańskim

Na brzegu fontanny siedzi brązowa kobieta w stroju ludowym, pochylona nad haftem, a za nią z trzech kamiennych makówek tryska woda. To najlepszy skrót tego, z czego słynie Maków Podhalański: z białego haftu i z maku w herbie. Rynek, choć zielony i spokojny, ma za sobą pożary i powodzie, które kilka razy zmieniały jego wygląd.

Historia: od drewnianej zabudowy do skweru

Rynek jest centrum Makowa od XVIII wieku – wcześniej rolę głównego placu pełnił położony niżej Stary Rynek. Do XIX wieku zabudowa wokół placu była drewniana. Pierwsze murowane gmachy pojawiły się pod koniec stulecia: w 1896 roku siedziba Krajowej Szkoły Hafciarskiej, w 1898 roku budynek magistratu. Pożar w 1916 roku strawił 56 budynków przy rynku i ulicy Kościelnej. Po powodzi w 1934 roku na placu urządzono łąkę, a po II wojnie światowej – skwer z drzewami, alejkami i ławkami. Kolejne zniszczenia przyniosła lokalna powódź w lipcu 2001 roku; potem rynek odtworzono.

Co zobaczyć

• Pomnik Hafciarki i Fontannę Herbową – odsłonięte 30 czerwca 2018 roku na 640-lecie Makowa. Rzeźbę z brązu wykonał Wiesław Kwak. Woda tryska z trzech makówek na marmurowym cokole i spływa na liście maku zanurzone w niszy.
• Barokową figurę Matki Bożej Niepokalanie Poczętej z XVIII wieku na kolumnie w północnej części placu.
• Pomnik Nieznanego Żołnierza i Ofiar Wojny z 2002 roku w południowej części rynku.
• Gmach dawnego magistratu z datą 1898 na szczycie.

Haft makowski w pigułce

To haft płaski, wyszywany białą nicią na białym lnianym płótnie, z dziurkami i motywami roślinnymi. Zdobi obrusy, serwety i pościel. Tradycję kontynuuje szkoła im. Jana Kantego, spadkobierczyni szkoły hafciarskiej z 1896 roku, a przykłady haftu można zobaczyć w Izbie Regionalnej w willi Paczosówka.

Tripto podpowiada

Na spacer po rynku wystarczy 20–30 minut. Warto zejść kilka minut dalej na Stary Rynek w widłach potoków – rośnie tam lipa z kapliczką Matki Bożej z Lourdes – a stamtąd przejść ulicą Kościelną do sanktuarium Matki Bożej Makowskiej. Południową częścią placu biegnie ruchliwa droga krajowa nr 28, więc z dziećmi lepiej trzymać się alejek w północnej części.