Jarmark na Nikiszu

Jarmark na Nikiszu to grudniowy jarmark rękodzieła na placu Wyzwolenia w Nikiszowcu – zabytkowym osiedlu górniczym w Katowicach. Odbywa się od 2008 roku w pierwszy weekend po Barbórce i nawiązuje do górniczego święta. Stragany stają między ceglanymi familokami a kościołem św. Anny, a tło jest tu równie ważne jak to, co leży na ladach.

Jak wygląda jarmark

Organizatorem jest Stowarzyszenie Fabryka Inicjatyw Lokalnych we współpracy z Miastem Katowice. W 2024 roku jarmark trwał trzy dni – od piątku 14:00 do niedzieli 20:00 – i zgromadził 180 wystawców, z których 125 prezentowało rękodzieło; wszyscy zostali wybrani przez organizatorów, część pojawiła się po raz pierwszy. Strefa gastronomiczna stanęła na rogu ul. Nałkowskiej i placu Wyzwolenia. Program uzupełniły koncerty na schodach kościoła św. Anny, przedstawienia dla dzieci i koncert organowy we wnętrzu świątyni. Tradycyjnie kręci się też karuzela wiedeńska, a goście mogą wziąć bezpłatną gazetę „Magiel. Niecodziennik Nikiszowiecki".

Nikiszowiec w tle

Nikiszowiec to tzw. osiedle patronackie, zbudowane przez kopalnię dla jej pracowników. Takich osiedli jest na Górnym Śląsku około 200, ale ten wyróżnia się układem przestrzennym, rozmachem i niemal w całości zachowanym pierwotnym kształtem. Zaprojektowali go Emil i Georg Zillmannowie z Charlottenburga, autorzy pobliskiego Giszowca, a powstawał w latach 1908–1919, gdy w Giszowcu zabrakło mieszkań dla robotników. W dawnej pralni i maglu działa dziś oddział Muzeum Historii Katowic z wystawą „U nos w doma na Nikiszu" o życiu mieszkańców osiedla.

Ciekawostki

Jarmark to jedno z kilku świąt Nikiszowca. Na Barbórkę o świcie ulicami osiedla maszeruje Orkiestra Dęta Kopalni Wieczorek, a latem, w ostatnią niedzielę lipca, odpustowi patronki kościoła towarzyszy świecka impreza „Odpust u Babci Anny", również organizowana przez Fabrykę Inicjatyw Lokalnych.

Tripto podpowiada

Dokładny termin i program ogłaszane są co roku przed Barbórką, dlatego sprawdź je w zapowiedziach organizatora. W 2024 roku podczas jarmarku kursowały bezpłatne linie autobusowe: S1 z podziemnego dworca autobusowego przy Dworcu Katowice na przystanek Janów Zamkowa Skwer oraz S2 z parkingu przy cmentarzu przy ul. Murckowskiej i z Centrum Przesiadkowego Zawodzie. Przed zmrokiem łatwiej przejść się po podwórkach osiedla, a po zmroku jarmark wygląda najładniej. Zarezerwuj 2–3 godziny i ubierz się ciepło, bo jarmark odbywa się pod gołym niebem, na kamiennej kostce placu.