Muzeum na Nikiszowcu

Na zabytkowym osiedlu Nikiszowiec, wzniesionym w latach 1908–1919 dla górników kopalni „Giesche" według projektu berlińskich architektów Emila i Georga Zillmannów, przy ul. Rymarskiej 4 działa Muzeum na Nikiszowcu — Dział Etnologii Miasta Muzeum Historii Katowic. Siedzibą jest dawna pralnia i magiel, przez dekady część codzienności robotniczego osiedla.

Pralnia i magiel

Z pralni korzystali kiedyś wszyscy mieszkańcy, bo w domach nie było łazienek. Stały tu wielkie koryta z kranami, z których leciała gorąca woda z kopalnianej ciepłowni, bieliznę gotowano w kotłach zwanych kastrolami, a elektryczny magiel do wałkowania pracował do lat 80. XX wieku. Wystawie stałej „Woda i mydło najlepsze bielidło. W pralni i maglu na Nikiszowcu", otwartej w lutym 2013 roku, przyznano muzealną nagrodę Sybilla 2013.

U nos w doma i Grupa Janowska

Wystawa „U nos w doma na Nikiszu" (nominacja do Sybilli 2012) odtwarza trójizbowe mieszkanie robotnicze: kuchnię z piecem i byfyjem, pokój reprezentacyjny z ołtarzykiem i sypialnię z toaletką z trójdzielnym lustrem. Trzecia ekspozycja — „Wokół mistrzów Grupy Janowskiej" — prezentuje prace naiwnych malarzy z Nikiszowca, m.in. Teofila Ociepki, Ewalda Gawlika i Erwina Sówki. Historia placówki sięga Galerii Magiel z 1996 roku, a przy wejściu od 2023 roku „mieszkają" rzeźbione beboki Sztefa i Erwinek.

Praktyka

Adres: ul. Rymarska 4, Katowice. Aktualne godziny i cennik: mhk.katowice.pl. Osiedle — pomnik historii od 2011 roku — leży na Szlaku Zabytków Techniki, niedaleko Muzeum Śląskiego.