Strefa Kultury Katowice

Na terenie zamkniętej w 1999 roku kopalni „Katowice” w latach 2011–2015 wyrosły trzy gmachy, które zmieniły wizerunek miasta: nowe Muzeum Śląskie, siedziba NOSPR i Międzynarodowe Centrum Kongresowe. Razem ze Spodkiem tworzą Strefę Kultury – dzielnicę, w której nowoczesna architektura sąsiaduje z wieżą wyciągową i ceglanymi budynkami kopalni. Po przestrzeni między gmachami można spacerować bez biletu, a w samym maju 2025 roku odwiedziło ją ponad 237 tys. osób.

Historia: od huty i kopalni do dzielnicy kultury

W 1822 roku w miejscu dzisiejszego Spodka powstała huta cynku „Fanny”, a rok później ruszyła kopalnia „Ferdinand”, późniejsza „Katowice”. Po jej likwidacji w 2001 roku rozebrano 86 obiektów, zostawiając kilkanaście budynków o największej wartości. Zalążkiem nowej dzielnicy był otwarty w 1971 roku Spodek. Trzy nowe inwestycje, współfinansowane z funduszy unijnych, wraz z przebudową układu drogowego kosztowały ponad miliard złotych. Proces przemiany porównywano do „efektu Bilbao”.

Co zobaczyć

• Muzeum Śląskie (otwarte 26 czerwca 2015 roku) – projekt austriackiej pracowni Riegler Riewe. Osiem przeszklonych brył to głównie świetliki: około 6 tys. m² ekspozycji ukryto pod ziemią. Zachowana wieża wyciągowa szybu „Warszawa II” ma windę i taras widokowy z panoramą centrum Katowic.
• Siedziba NOSPR (otwarta 1 października 2014 roku) – ceglana bryła Tomasza Koniora nawiązuje do familoków z Nikiszowca. Sala koncertowa mieści około 1800 słuchaczy, a nad jej akustyką pracował Yasuhisa Toyota z Nagata Acoustics. Sama orkiestra powstała w 1935 roku, gdy Grzegorz Fitelberg stworzył pierwszą w Polsce radiową orkiestrę symfoniczną.
• Międzynarodowe Centrum Kongresowe – czarna bryła JEMS Architekci przecięta zielonym dachem z pasażem i tarasem, po którym można wejść pieszo. W środku jest 18 sal kongresowych i hala wielofunkcyjna na około 8 tys. osób w układzie kongresowym.
• Spodek – hala z 1971 roku z kopułą o średnicy 26 m, od 2025 roku wpisana do rejestru zabytków.

Ciekawostki

Pierwszym wydarzeniem w MCK był turniej e-sportowy Intel Extreme Masters w marcu 2015 roku. W grudniu 2018 roku odbył się tu szczyt klimatyczny ONZ COP24, a później także Wikimania 2024 i Światowe Forum Miejskie WUF11. Na placu przed centrum stoi pomnik Henryka Sławika i Józsefa Antalla, którzy w czasie wojny uratowali co najmniej 5 tys. polskich Żydów.

Tripto podpowiada

Spacer po Strefie zajmuje około godziny, a z muzeum i wjazdem na wieżę – pół dnia. Wejście do muzeum i na wieżę wymaga biletu, a koncerty w NOSPR warto rezerwować z wyprzedzeniem. Z centrum dojdziesz kładką nad aleją Roździeńskiego, a przy Strefie zatrzymują się autobusy (przystanki Strefa Kultury NOSPR i Strefa Kultury Muzeum Śląskie). Parkingi są w dni robocze płatne, a podczas dużych imprez szybko się zapełniają.