Galeria Szyb Wilson w Katowicach

Galeria Szyb Wilson przy ul. Oswobodzenia 1 w katowickiej dzielnicy Janów-Nikiszowiec zajmuje dawną cechownię i łaźnię szybów Wilson kopalni „Wieczorek”. Działa od 2001 roku i z blisko 2500 m² powierzchni wystawienniczej uchodzi za największą prywatną galerię sztuki w Polsce, a wstęp na wystawy jest bezpłatny.

Historia: od Richthofena do Wilsona

Początki górnictwa w tym miejscu sięgają 1826 roku, gdy Aleksander Mieroszewski, ostatni ordynat mysłowicki, nabył prawa do eksploatacji pola górniczego „Morgenroth” (Jutrzenka). W latach 1833–1835 większość udziałów przejęła wrocławska firma Georg von Giesches Erben, która w 1883 roku połączyła okoliczne pola w kopalnię „Giesche”, po wojnie przemianowaną na „Wieczorek”. W 1864 roku stanęły tu dwa bliźniacze szyby Richthofen i Hulda, a w 1935 roku nazwano je Wilson I i Wilson II na cześć prezydenta USA Woodrowa Wilsona. W budynkach cechowni i łaźni galerię założyli Monika Paca-Bros i Johann Bros, łącząc sztukę z odnową społeczną dzielnicy.

Co zobaczyć

Przestrzeń dzieli się na trzy sale: Małą, Średnią i Dużą Galerię. Wysokie hale z kratownicami pod dachem i ogromnymi oknami są tu równie ważne jak obrazy. Program skupia się na promocji młodych, odważnych malarzy, grafików, fotografików i performerów, a wystawy czasowe zmieniają się przez cały rok. Galeria ma także własną kolekcję, m.in. prace Karola Wieczorka, Andrzeja Urbanowicza, Erwina Sówki i dawnej Grupy Janowskiej. Najbardziej znanym wydarzeniem jest międzynarodowy Art Naif Festiwal, poświęcony sztuce naiwnej i odbywający się latem. W 2026 roku galeria zorganizowała IV edycję przeglądu sztuki współczesnej „Nowa Awangarda”.

Tripto podpowiada

• Galeria jest otwarta codziennie w godz. 9:00–19:00, a wstęp jest bezpłatny. Przed przyjazdem sprawdź aktualny repertuar na stronie galerii, bo wystawy czasowe często się zmieniają.
• Na zwiedzanie przeznacz 1–2 godziny. Przy galerii jest bezpłatny parking, a informacje dostępne są po polsku, angielsku i niemiecku.
• Wizytę połącz ze spacerem po sąsiednim Nikiszowcu, który leży w tej samej dzielnicy. Galeria należy do Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.