Gubałówka w Tatrach

Gubałówka to długi, w dużej części bezleśny grzbiet nad Zakopanem, z którego widać całe polskie Tatry, a przy dobrej pogodzie także Pieniny, Gorce i Beskid Żywiecki. Na górę od 1938 roku wjeżdża się koleją linowo-terenową, zbudowaną w zaledwie 168 dni. Na szczycie czeka nie tylko panorama, ale też rzeźba z wystawy światowej w Paryżu i żelazny krzyż postawiony na pamiątkę pojednania dwóch przyjaciół.

Kolejka: od mistrzostw świata do dziś

Kolej linowo-terenową uruchomiono 20 grudnia 1938 roku z inicjatywy Ligi Popierania Turystyki, przed narciarskimi Mistrzostwami Świata FIS w Zakopanem w 1939 roku. Była drugą taką koleją w Polsce, po Górze Parkowej w Krynicy-Zdroju. Pierwsze wagoniki dostarczyła szwajcarska firma Von Roll. Ostatnią dużą modernizację zakończono w grudniu 2001 roku – dawny tabor nie trafił na złom, tylko posłużył do budowy kolejki na górę Żar w Międzybrodziu Żywieckim.

Dziś trasa ma około 1300 m długości i 299 m przewyższenia – od stacji dolnej na wysokości 822 m n.p.m. do górnej na 1121 m n.p.m. Dwa wagony z przeszklonym dachem mieszczą po 120 osób, mijają się w połowie trasy, a przejazd trwa około 3,5 minuty. Kolej może przewieźć do 2000 osób na godzinę.

Co zobaczyć na grzbiecie

• Panorama Tatr i Zakopanego – wierzchowina Gubałówki ma od 1120 do 1129 m n.p.m.
• Rzeźba Polonia Restituta Franciszka Masiaka, która w 1937 roku zdobiła polski pawilon na wystawie światowej w Paryżu, a na Gubałówce stanęła przy otwarciu kolei.
• Żelazny krzyż postawiony przez Tytusa Chałubińskiego na pamiątkę pojednania z przyjacielem Kazimierzem Krzywickim. Często błędnie podaje się, że to wotum za opanowanie epidemii cholery.
• Restauracja przy górnej stacji, otwarta razem z koleją w 1938 roku.
• Zjeżdżalnia grawitacyjna, a zimą wyciągi orczykowe, rynna snowboardowa i snowpark.

Ciekawostki

Pierwsza zapisana nazwa wzniesienia brzmiała „Antgua" – w testamencie Jędrzeja Gadowskiego z 1692 roku. Obecna pochodzi od polany Gubałówka, a ta od nazwiska Gubała. Mimo narciarskiej tradycji zjazd do dolnej stacji kolejki od lat jest nieczynny z powodu sporów z właścicielami gruntów. Na zboczach rosną rzadkie storczyki, m.in. storzan bezlistny.

Tripto podpowiada

Kolej kursuje przez cały rok, ale wiosną i jesienią zwykle ma kilkudniowe przerwy na przeglądy – godziny i ceny sprawdź na stronie Polskich Kolei Linowych. Przy dolnej stacji jest parking, wagony są dostosowane do wózków, a psa można zabrać na smyczy i w kagańcu. Na szczycie warto przejść spacerowym Szlakiem Papieskim na zachód, na Butorowy Wierch (1160 m), skąd kolej krzesełkowa zjeżdża do Kościeliska – powrót do Zakopanego trzeba wtedy zaplanować osobno. Na sam wjazd, spacer grzbietem i widoki zarezerwuj 2–3 godziny.