Stary kościół w Zakopanem

Stary kościół w Zakopanem, czyli drewniany kościółek Matki Bożej Częstochowskiej przy ul. Kościeliskiej, to najstarsza świątynia parafialna miasta i jeden z symboli dawnego, góralskiego Zakopanego. Stoi tuż przy cmentarzu na Pęksowym Brzyzku, kilka minut spaceru od Krupówek, a mimo to panuje tu cisza. Warto zajrzeć do środka, by zobaczyć ołtarze ludowego rzeźbiarza z Gliczarowa i poczuć klimat wsi, z której wyrosło dzisiejsze miasto.

Historia starego kościółka

Zakopane długo nie miało własnej świątyni. W 1837 roku właściciele dóbr zakopiańskich, Klementyna i Edward Homolacsowie, zobowiązali się zbudować kościół, a 12 sierpnia 1845 roku cesarz Ferdynand I zatwierdził budowę. Przednią część ukończono w 1847 roku; budowniczym był miejscowy cieśla Sebastian Gąsienica Sobczak. W 1848 roku pierwszym proboszczem został ks. Józef Stolarczyk, legendarny duszpasterz Podhala. W latach 1850–1851 dobudowano tylną część i wieżę, a w 1863 roku drewnianą dzwonnicę.

Kościół był pierwotnie pod wezwaniem św. Klemensa – wybrała je fundatorka Klementyna Homolacsowa. Przed II wojną światową w ołtarzu głównym umieszczono obraz Matki Bożej Częstochowskiej i od niego pochodzi dzisiejsze wezwanie.

Co zobaczyć w środku i na zewnątrz

• Ołtarze wykonał Wojciech Kułach (1812–1897), ludowy artysta z Gliczarowa. W ołtarzu głównym zwróć uwagę na gładkie kolumny z jońskimi głowicami oraz figury św. Piotra i Pawła.
• Drewniany krucyfiks z przełomu XVIII i XIX wieku.
• Malowane wizerunki świętych w ołtarzach bocznych.
• Gontowe dachy, drewniana wieża i przylegająca do kościoła murowana kaplica.

Tuż obok leży cmentarz na Pęksowym Brzyzku – miejsce spoczynku m.in. Tytusa Chałubińskiego, Stanisława Witkiewicza i Kornela Makuszyńskiego. W 2026 roku minęło 40 lat od złożenia tu prochów Kazimierza Przerwy-Tetmajera.

Jak zwiedzać

Stary kościół jest czynną świątynią, dlatego najlepiej przychodzić poza Mszami. Na obejrzenie wnętrza wystarczy 15–20 minut, a z cmentarzem na Pęksowym Brzyzku – około godziny. Zachowaj ciszę i odpowiedni strój. W sezonie najspokojniej jest rano. Wejście do kościoła nie jest biletowane; przy cmentarzu zbierane są datki na konserwację nagrobków.

Informacje praktyczne

Stan na październik 2026, według strony parafii Najświętszej Rodziny:

• Msze: w dni powszednie o 7:30, w niedziele i święta o 10:00.
• Adres: ul. Kościeliska 10, 34-500 Zakopane.
• Kontakt: kancelaria parafii Najświętszej Rodziny, tel. +48 18 201 24 41, kancelaria@swrodzina.net.

Stałe godziny zwiedzania nie są publikowane – przed wizytą w większej grupie warto zadzwonić do kancelarii.

Dojazd i okolica

Kościół stoi na początku ul. Kościeliskiej, kilka minut pieszo od dolnego końca Krupówek. W centrum Zakopanego nie ma darmowych parkingów, więc auto lepiej zostawić na płatnym parkingu i dojść pieszo. Z Krakowa dojedziesz autobusem, busem lub pociągiem. Spacer warto przedłużyć ulicą Kościeliską, gdzie stoją zabytkowe drewniane domy, m.in. willa Koliba z Muzeum Stylu Zakopiańskiego.