Muzeum Oscypka Zakopane

Muzeum Oscypka przy ul. Jagiellońskiej 28 w Zakopanem nie ma gablot. Zamiast ekspozycji jest 90-minutowy pokaz, podczas którego baca na oczach widzów robi oscypka od mleka po gotowy ser, a każdy uczestnik formuje własny serek z drewnianej foremki. Działa od 2018 roku i przedstawia się jako pierwsze w Polsce „żywe” muzeum tego sera.

Co zobaczysz na pokazie

Pokaz prowadzi baca z wieloletnim doświadczeniem i opowiada przy okazji o pasterskich zwyczajach Podhala. Zobaczysz kolejne etapy: mleko zlewane przez lniane płótno, czyli „satę”, do drewnianej „puciery”, podgrzewanie i zaprawianie podpuszczką („klagiem”), rozbijanie skrzepu drewnianą ferulą i formowanie kuli zwanej „pucą”. Ser jest potem kilkakrotnie parzony, wciskany w drewnianą formę, moczony przez dobę w solance, czyli „rosole”, i wędzony. Na koniec uczestnicy robią własne serki w kształcie np. owieczki czy jelonka i zabierają je ze sobą.

Ciekawostki o oscypku

Oryginalny oscypek robi się ręcznie z mleka owiec rasy polska owca górska, czasem z niewielką domieszką mleka krowy polskiej czerwonej, w okresie od maja do września. Od 14 lutego 2008 roku jest zarejestrowany jako Chroniona Nazwa Pochodzenia. Muzeum podaje, że pierwsze wzmianki o wędzonym serku pochodzą z XV wieku, z dokumentów lokacyjnych wsi Ochotnica w Gorcach, a dokładny przepis zapisano w 1748 roku w instrukcji dla państwa ślemieńskiego na Żywiecczyźnie. Nazwa może pochodzić od „scypania”, czyli rozdrabniania sera w celu pozbycia się serwatki.

Godziny i bilety (stan na październik 2026)

• Pokazy: w lipcu i sierpniu od poniedziałku do soboty o 12:00 i 16:00, przy dużym zainteresowaniu także o 10:00, 14:00 i 18:00; w niedzielę nieczynne. Poza wakacjami terminy trzeba sprawdzić w systemie biletowym lub telefonicznie (+48 888 920 506).
• Ceny według cennika: bilet normalny 50 zł, ulgowy 45 zł; dzieci do lat 5 wchodzą bezpłatnie.
• Ważne: pokaz odbywa się, jeśli zbierze się co najmniej 15 osób. Bieżące informacje o odwołanych lub dodatkowych pokazach muzeum publikuje na Facebooku.
• Pokazy prowadzone są po polsku; pokaz po angielsku można zamówić na wyłączność.

Tripto podpowiada

Kup bilet wcześniej, bo liczba miejsc jest ograniczona, a muzeum otwiera się 30 minut przed pokazem. Organizator nie poleca pokazu dzieciom poniżej 5 lat ze względu na dużą ilość informacji. Muzeum nie ma parkingu, ale w pobliżu są płatne miejskie parkingi; budynek stoi naprzeciw Term Zakopiańskich, niedaleko dworca kolejowego. Po pokazie zajrzyj do sklepu z certyfikowanymi oscypkami, bundzem i bryndzą.