Grodzisko Skała 502 w Jerzmanowicach

Na mapach wciąż figuruje jako „Wzgórze 502", choć nowsze pomiary z początku lat 90. podają około 513 m n.p.m. Skała 502 w Jerzmanowicach, nazywana też Grodziskiem, to najwyższe wzniesienie Wyżyny Olkuskiej i drugie co do wysokości na całej Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Z jej wierzchołka widać morze ostańców, Kraków, a przy bardzo dobrej przejrzystości nawet Tatry.

Skąd ta nazwa

Liczba w nazwie pochodzi z pomiarów geodezyjnych z początku XX wieku, które określiły wysokość skały na 502 m. Nazwę Grodzisko nadali wzgórzu okoliczni mieszkańcy; w lokalnym użyciu funkcjonują też określenia Wzgórze Skałka i Wyjżoł. Na szczycie stoi betonowy słup – znak topograficzny, pamiątka po pracach mierniczych. To ostaniec wierzchołkowy z wapieni jurajskich, wyrastający wśród pól i nieużytków, bez lasu na szczycie, dlatego panorama jest otwarta niemal na wszystkie strony.

Co widać i co obejrzeć

• Panorama: usiana ostańcami Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Kraków, Garb Tenczyński i łańcuch Karpat, a w wyjątkowo czyste dni Tatry.
• Ostańce Jerzmanowickie: od Grodziska na północ ciągnie się pas skał – Kapucyn (zwany też Ostrym Kamieniem), Słup, Soczewka i Polna Skałka. Kapucyn stoi tuż obok, a między skałami rozciąga się trawiasty plac.
• Ściany wspinaczkowe: północne urwisko, tzw. Duży Mur, ma około 18 m wysokości; do 2008 roku poprowadzono na nim 18 dróg. Na południowej ścianie, zwanej Ogródkiem Altruisty, jest kolejnych kilkanaście linii.

Cały zespół skałek ma status pomnika przyrody i leży w Parku Krajobrazowym Dolinki Krakowskie. Wszystkie skały wznoszą się na otwartym terenie wśród pól, więc dobrze widać je już z drogi.

Ciekawostki

Skała 502 jest jednym z ważniejszych rejonów wspinaczkowych Jury – wspinacze wyróżniają tu osobne formacje o nazwach takich jak Rekin, Aniołek, Pokutnik czy Patelnia z Cebulowym Okapem. Kilka kilometrów dalej zaczyna się Dolina Będkowska, mierząca 7–8 km, jedna z najdłuższych dolin Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej i jedna z siedmiu dolin parku krajobrazowego.

Tripto podpowiada

Wzgórze leży około 1 km na południe od drogi krajowej nr 94 Kraków–Olkusz. Na szczyt najłatwiej wejść od wschodu – to krótkie podejście bez większych trudności, na które wystarczy kilkanaście minut, a na cały pobyt około godziny. Wstęp jest bezpłatny i nie ma tu żadnej obsługi. Po deszczu wapień i trawa bywają śliskie, a nad ścianami nie ma barierek – nie podchodź do krawędzi i nie wchodź pod wspinaczy. Na widoki najlepszy jest wczesny ranek lub późne popołudnie przy przejrzystym powietrzu, np. po przejściu frontu. Wizytę łatwo połączyć ze spacerem po Dolinie Będkowskiej lub zwiedzaniem Jaskini Nietoperzowej.