Drewniany kościół w Zamarskach

Najpierw była sama wieża: przez prawie półtora wieku wierni modlili się w otwartym przedsionku pod dzwonnicą, bo kościoła po prostu nie było. Drewniana wieża kościoła św. Rocha w Zamarskach, odbudowana około 1585 roku, to według gminy Hażlach najstarszy drewniany zabytek ziemi cieszyńskiej. Świątynię dostawiono do niej dopiero w 1731 roku i obie części do dziś wyraźnie różnią się konstrukcją.

Historia: wieża bez kościoła

Pierwszy drewniany kościół w Zamarskach spłonął przed 1585 rokiem lub w tym roku. Odbudowano wtedy tylko dzwonnicę cmentarną z nowym dzwonem bez napisów, a nabożeństwa odprawiano w otwartym pomieszczeniu pod nią – wieża pełniła rolę prowizorycznego kościoła. Od połowy XVI wieku do 1654 roku świątynia była w rękach ewangelików, a wizytatorzy z 1652 roku omyłkowo opisali dzwonnicę jako kościół filialny parafii cieszyńskiej.

Właściwy kościół dobudowano w 1731 roku dzięki fundacji barona Fryderyka Wilczka, pana na Kończycach Wielkich. Do 1773 roku prowadzili tu stację misyjną jezuici, później kościół był filią parafii w Cieszynie, a następnie w Hażlachu. Pierwotnie nosił wezwanie Najświętszego Serca Jezusa; parafię św. Rocha erygowano w 1981 roku. W 1916 roku zarekwirowano na cele wojenne młodszy dzwon z 1880 roku – starszy ocalał.

Co zobaczyć

• Wieżę o konstrukcji słupowej, wzmocnionej kratownicami i zastrzałami, z lekko pochylonymi ścianami. Otaczają ją szerokie soboty – daszki na słupach, pod którymi dawniej chronili się wierni – a wieńczy hełm przechodzący z czworoboku w ośmioboczny stożek.
• Korpus kościoła w konstrukcji zrębowej na kamiennej podmurówce, orientowany, z dwuspadowym dachem krytym gontem.
• We wnętrzu z płaskim stropem i poziomą boazerią: dwa barokowe ołtarze boczne i ambonę, odkupione po 1884 roku z kościoła szpitalnego św. Jerzego w Cieszynie.
• Obraz św. Karola Boromeusza pędzla cieszyńskiego malarza Świerkiewicza, podarowany w połowie XIX wieku przez kupca Karola Bernacika.
• Figury św. Barbary i św. Katarzyny na balustradzie chóru, przeniesione z dawnego ołtarza głównego.

Tripto podpowiada

To czynny kościół parafialny, a nie muzeum – stałych godzin zwiedzania i cennika nie ma. Z zewnątrz można go obejrzeć o każdej porze; do środka najłatwiej wejść przy okazji mszy, aktualny porządek nabożeństw podaje parafia. Zachowaj ciszę i nie fotografuj wnętrza podczas liturgii. Na obejrzenie wieży i kościoła wystarczy 20–30 minut. Najlepiej widać różnicę między słupową wieżą a zrębowym korpusem od strony przykościelnego cmentarza. Kościół stoi przy ul. Cieszyńskiej 1 i należy do Drogi Książęcej „Via Ducalis” oraz Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego, więc łatwo połączyć go z innymi drewnianymi kościołami okolic Cieszyna.