Wieża Piastowska w Cieszynie

Z czterech wież, które w średniowieczu broniły zamku książąt cieszyńskich, przetrwała tylko jedna. Po 120 stopniach Wieży Piastowskiej wchodzi się na taras, z którego widać dwa miasta po obu stronach Olzy — polski Cieszyn i czeski Český Těšín — a przy dobrej pogodzie także pasma Beskidów. Kilkadziesiąt kroków dalej stoi romańska rotunda, którą większość Polaków zna z banknotu 20 zł.

Historia: strażniczka Góry Zamkowej

Wieżę zbudowano w pierwszej połowie XIV wieku jako część zamku górnego Piastów cieszyńskich. W drugiej połowie stulecia podwyższono ją i ozdobiono narożnymi tarczami z orłami piastowskimi, które tradycja wiąże z warsztatem praskiego mistrza Piotra Parlera. Pod koniec XV wieku dobudowano ceglaną kondygnację z blankami i machikułami, a całość przykrył wysoki dach namiotowy.

Zamek wielokrotnie płonął — kroniki notują pożary z lat 1484, 1520, 1552, 1570 i 1603. Najpoważniejsze zniszczenia przyniosła jednak wojna trzydziestoletnia: w 1647 roku wojska austriackie oblegały zamek broniony przez szwedzką załogę, a ostrzał uszkodził dach i górne partie wieży. Od tego czasu piastowska warownia popadała w ruinę. Wieżę odnawiano w latach 1819–1840, kiedy zamontowano zegar, a potem w latach 1976–1989, gdy zyskała taras widokowy na szczycie i odnowione tarcze herbowe.

Co zobaczyć

Mury wieży mają u podstawy do 2 metrów grubości i zwężają się uskokami ku górze. Pod wieżą znajdują się częściowo zasypane piwnice, dawne lochy. Wchodząc na górę, zwróć uwagę na różne kształty okien — prostokątne, ostrołukowe i półkoliste — a pod narożnymi wykuszami szukaj czterech gotyckich tarcz z orłami.

Z tarasu rozciąga się widok na oba brzegi Olzy, a przy dobrej widoczności na Beskid Śląski i Beskid Morawsko-Śląski. Na Górze Zamkowej obejrzyj też rotundę św. Mikołaja — romańską kaplicę grodową z przełomu XI i XII wieku, zbudowaną z ciosów wapiennych na planie koła z półkolistą apsydą. Jej wizerunek trafił na rewers banknotu 20 zł z serii „Władcy polscy”.

Ciekawostki

Pod wzgórzem wykuto w skale 65-metrowy tunel lodowy, w którym dawny browar zamkowy przechowywał piwo. Zimą gromadzono w nim lód, dzięki czemu przez cały rok utrzymywała się niska temperatura. Wieża Piastowska trafiła zresztą na etykietę piwa Brackie warzonego w tym browarze.

Wieża ma też swój nietypowy przywilej. Osoby wyróżnione specjalną legitymacją wydawaną przez instytucję Zamek Cieszyn mogą raz w roku bezpłatnie przenocować na Wieży Piastowskiej.

Tripto podpowiada

Wieżą i kaplicą zamkową zarządza instytucja kultury Zamek Cieszyn. Według regulaminu opublikowanego przez miasto są one udostępniane codziennie: w czerwcu–sierpniu w godz. 10:00–19:00, w maju i wrześniu 10:00–18:00, w marcu, kwietniu i październiku 10:00–17:00, a od listopada do lutego 10:00–16:00. Bilet na wieżę i kaplicę kosztuje 12 zł (ulgowy 8 zł, rodzinny 35 zł), a za klucz do kaplicy zamkowej pobierana jest zwrotna kaucja 50 zł. Zapłacisz gotówką lub kartą, ale godziny mogą się zmieniać, więc warto sprawdzić je przed wizytą.

Na wieżę i rotundę przeznacz około godziny, a z dojściem przez park na Górze Zamkowej i powrotem na rynek — półtorej. Wejdź na górę w pogodny dzień rano lub późnym popołudniem, gdy słońce nie razi od strony Beskidów. Po zejściu warto przejść most na Olzie i spojrzeć na wzgórze z czeskiego brzegu.