Drewniany kościół w Ulanowie

Z zewnątrz to prosty, surowy, trójnawowy kościół z modrzewia, ale po przejściu przez babiniec trafia się do wnętrza w kolorze morskiej wody, w całości pokrytego malowidłami. Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Barbary w Ulanowie zbudował w 1643 r. Jan Hilary Uliński, syn założyciela miasta. Na suficie nawy flisacy z Ulanowa mają kopię „Sądu Ostatecznego” Hansa Memlinga, a na ścianach – siebie samych: retmanów, szkutników i rybaków.

Historia: kaplica, kościół, parafia

Stanisław Uliński założył miasto w widłach Sanu i Tanwi; prawa miejskie Ulanów uzyskał w 1616 r. Ojciec postawił tu kaplicę, a syn, Jan Hilary Uliński, chorąży halicki, wzniósł w jej miejscu drewniany kościół z modrzewia. Świątynię poświęcono w 1730 r., wielokrotnie remontowano w XVIII wieku i gruntownie odnowiono w drugiej połowie XIX wieku. Ciekawostka: aż do 1928 r. kościół był tylko filią parafii w Bielinach – samodzielną parafię utworzył dopiero biskup przemyski Anatol Nowak.

Co zobaczyć

• Polichromię na tle w kolorze morskiej wody – figuralną, prawdopodobnie z XVIII wieku, odnowioną i uzupełnioną w 1868 r. (ta data widnieje przy herbie Ulanowa nad belką tęczową).
• Cztery barokowe ołtarze w bieli ze złoceniami; ołtarz główny nosi datę 1730.
• Ołtarz św. Barbary w lewej nawie – patronki flisaków. Obraz świętej według przekazów przywieźli flisacy Wisłą i Sanem z Gdańska.
• Sceny z życia miasteczka w prezbiterium: retman oddający się w opiekę Świętej Rodzinie, Noe budujący arkę i scena na jeziorze – czyli flisactwo, szkutnictwo i rybactwo.
• Krucyfiks na belce tęczowej z łacińskim napisem „Exaudiat te Dominus in die tribulationis”.
• Tron papieski z czarnego dębu wydobytego z dna Sanu, przygotowany dla Jana Pawła II na wizytę w Sandomierzu w 1999 r.

Legenda o porwanym malarzu

Według opowieści mieszkańców kopię Memlinga namalował gdański artysta, którego flisacy przywieźli do Ulanowa wbrew jego woli. W odwecie malarz miał umieścić twarze porywaczy wśród potępionych w piekielnym ogniu. Parafia podaje, że pierwowzorem był obraz z gdańskiego kościoła Mariackiego. W dzień św. Barbary, 4 grudnia, każdy flisak przychodził tu podziękować za bezpieczny powrót z flisu.

Tripto podpowiada

• To czynny kościół parafialny: najprościej wejść przed niedzielną mszą lub po niej (w Ulanowie: 7:30, 9:00, 11:00 i 18:00 – stan na październik 2026). Poza nabożeństwami umów się w kancelarii.
• Na wnętrze zarezerwuj 20–30 minut – malowidła warto oglądać spokojnie, z głową w górze.
• W Ulanowie stoi też drewniany kościół Świętej Trójcy, zwany flisackim – nie pomyl świątyń.
• Połącz wizytę z Muzeum Flisactwa Polskiego, otwartym w 2015 r.