Czerwone Bagno w Grzędach

Czerwone Bagno to jedno z najdzikszych miejsc w środkowej Europie: torfowiska wysokie z karłowatymi sosnami i brzozami, bory bagienne i wydmy, po których chodzą łosie i wilki. Od niemal stu lat to teren chroniony, dziś obszar ochrony ścisłej Biebrzańskiego Parku Narodowego o powierzchni 2569 ha. Do środka się nie wchodzi, ale ścieżka z Grzędów prowadzi kładką aż na jego skraj, do platformy widokowej.

Historia: rezerwat dla łosia

Rezerwat Czerwone Bagno utworzono w 1926 roku, by ratować zagrożoną wyginięciem populację łosia. W okresie międzywojennym obok istniał też rezerwat Grzędy, chroniący naturalny drzewostan. W 1981 roku oba połączono, a obszar chroniony urósł do ponad 11,6 tys. ha. Po utworzeniu Biebrzańskiego Parku Narodowego w 1993 roku Czerwone Bagno stało się strefą ochrony ścisłej, w której przyroda rządzi się sama.

Ścieżka Czerwone Bagno

Grzędy, gdzie zaczyna się trasa, park opisuje jako jeden z najdzikszych zakątków doliny Biebrzy: od torfowisk przez olsy, bory i grądy po piaszczyste wydmy z murawami. Ścieżka edukacyjna prowadzi od leśniczówki i Terenowego Ośrodka Edukacji leśną drogą – do początku kładki jest około 4,3 km. Dalej drewniana kładka wiedzie przez bór bagienny do platformy widokowej na granicy obszaru ochrony ścisłej. Po drodze widać roślinność torfowiskową, m.in. bagno zwyczajne i borówkę bagienną. Wraca się tą samą trasą.

Kto tu mieszka

Torfowiska porośnięte karłowatym drzewostanem to ostoja łosia, jelenia i sarny, a w okolicy żyją watahy wilków i rysie. Gniazdują tu bielik, orzeł przedni i orlik krzykliwy. Z roślin pod ścisłą ochroną rosną m.in. brzoza niska, rosiczka okrągłolistna, gnidosz królewski i skalnica torfowiskowa. Spotkanie z łosiem nie jest gwarantowane, ale największe szanse daje świt i zmierzch.

Ciekawostki

• Grzędy nazywano „Polskim Sybirem” – w XIX wieku osiedlano tu zesłańców carskich, a dawna wieś przestała istnieć po 1945 roku.
• W 1943 roku Niemcy spacyfikowali wieś Grzędy w odwecie za akcje dywersyjne.
• 8–9 września 1944 na Czerwonym Bagnie walczył 9 Pułk Strzelców Konnych AK; zginęło około 100 partyzantów, w tym dowódca rtm. Wiktor Konopka „Grom”. Park nazywa to starcie największą bitwą partyzancką w województwie podlaskim.
• Na Grzędach działają Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt i Ośrodek Hodowli Zachowawczej Konika Polskiego.

Tripto podpowiada

Przy Grzędach jest miejsce postojowe czynne codziennie od 4:00 do 22:00, a za szlabanem toalety. Wstęp do Biebrzańskiego Parku Narodowego jest płatny – bilet kupisz w punktach sprzedaży lub online przez biebrza.eparki.pl i musisz mieć go przy sobie. Na całą wycieczkę z dojściem do platformy i powrotem zarezerwuj 3–4 godziny; trasę do kładki można też pokonać rowerem. Park zwiedza się od świtu do zmierzchu i tylko po wyznaczonych szlakach. Przed wyjazdem sprawdź komunikaty o zamknięciach i stanie kładki, a latem zabierz środek na komary i kleszcze.