Bazylika św. Jerzego w Ziębicach

Po niemiecku kościół nazywano „Münster auf dem Berge”, czyli świątynią na wzgórzu, a samo miasto – Münsterberg. Bazylika św. Jerzego góruje nad miastem od drugiej połowy XIII wieku, a obok niej stoi osobna, wolnostojąca dzwonnica. W 2024 roku kościół uznano za pomnik historii, a od 2008 roku jest bazyliką mniejszą i sanktuarium Męki Pańskiej.

Historia: kościół książąt ziębickich

W latach 1322–1521 Ziębice były siedzibą lokalnej linii Piastów, a kościół – ich farą. Zachodni korpus zbudowano około 1270 roku; w czasie renowacji w latach 1898–1900 pod prezbiterium natrafiono na fragmenty jeszcze starszej, romańskiej budowli z drugiej ćwierci XIII wieku. W XIV wieku od południa dobudowano zakrystię, później przekształconą w kaplicę św. Jerzego. W latach 1420–1423 z fundacji księcia Jana ziębickiego powstała od północy kaplica Mariacka, a w drugiej połowie XV wieku wzniesiono gotycką wieżę wolnostojącej dzwonnicy. Na przełomie XIX i XX wieku kościół gruntownie odnowiono. Dziś to dwunawowa świątynia z dwoma romańsko-gotyckimi, uskokowymi portalami, gotyckim prezbiterium i kaplicą Mariacką z XV wieku.

Co zobaczyć

• Portal północny z XIII wieku – ostrołukowy, bogato rzeźbiony. Podobny portal południowy powstał na przełomie XIX i XX wieku.
• Freski z XV wieku w prezbiterium (Biblia Pauperum), oryginalnie zachowane za ołtarzem głównym, oraz polichromię z 1530 roku ze scenami Pasji na wschodniej ścianie nawy.
• Manierystyczną kamienną ambonę z około 1595 roku, podtrzymywaną przez figury Mojżesza i aniołów, z płaskorzeźbami Ewangelistów i Apostołów.
• Epitafium księcia Karola I Podiebradowicza z 1542 roku, renesansowe, malowane na desce, z Chrystusem na Górze Oliwnej.
• Ołtarz główny z 1703 roku, wykonany dla Barda i sprzedany do Ziębic w 1715 roku, razem z obrazami Michaela Willmanna.
• Gotyckie sakramentarium, krucyfiks z XV wieku i Madonnę z Dzieciątkiem w kaplicy Mariackiej.
• Sześć płaskorzeźbionych nagrobków szlacheckich z połowy XVI wieku pod chórem.

Ciekawostki

Witraże kościoła wykonał około 1900 roku Alexander Linnemann z Frankfurtu nad Menem. Z Ziębic pochodził Johannes Otto von Münsterberg, w 1398 roku rektor Uniwersytetu Karola w Pradze i pierwszy rektor Uniwersytetu w Lipsku.

Tripto podpowiada

Bazylika stoi tuż przy rynku, około stu metrów od ratusza z Muzeum Domu Śląskiego. Najpierw obejdź kościół, by zobaczyć portal północny i dzwonnicę, a potem wejdź do środka, najlepiej poza godzinami mszy. Na wnętrze zaplanuj 30–45 minut. Stąd jest kilka minut do Bramy Paczkowskiej i murów obronnych.