Zimne Wody w Busku Zdroju

Na północno-wschodnim skraju Buska-Zdroju, przy ul. Stawowej i tuż obok wsi Łagiewniki, kończą się zabudowania uzdrowiska, a zaczynają gipsowe pagóry Ponidzia. Zimne Wody to zespół wzgórz pociętych dolinkami, szczelinami i lejami krasowymi, u których stóp biją źródła bardzo zimnej wody. Nazwa jest dosłowna – i to właśnie te wypływy, razem ze skałami z wielkimi kryształami gipsu, robią z tego miejsca jeden z ciekawszych krótkich spacerów w okolicy kurortu.

Gips, kras i „jaskółcze ogony”

Wzgórza zbudowane są z gipsów badeńskich, czyli skał powstałych w miocenie, gdy na tych terenach parowało płytkie morze. Woda łatwo rozpuszcza gips, dlatego na niewielkim obszarze widać niemal podręcznikowy zestaw form krasowych: szczeliny, zapadliska i leje. Najbardziej charakterystyczne są wielkokrystaliczne gipsy szklicowe wykształcone w formie „jaskółczych ogonów” – zrosty kryształów przypominające rozwidlony ogon ptaka. Na nasłonecznionych zboczach rośnie roślinność sucholubna i kserotermiczna, typowa dla stepowych muraw Ponidzia.

Dwa pomniki przyrody i krasowe źródło

Na terenie Zimnych Wód chronione są dwa pomniki przyrody nieożywionej. Pierwszy, ustanowiony 2 października 1987 roku, to próg skalny o długości 12 m i wysokości 4 m, zbudowany z gipsów szklicowych zaliczanych do największych na świecie. Drugi, chroniony od 25 czerwca 2002 roku, to skałka wysoka na 5 m, spod której wypływa źródło. Ma ono charakter krasowy: zbiera wodę z sąsiedniego wzniesienia, nasyca nią wylot dolinki i znika, nie dając początku strumieniowi. Część źródeł opisuje cały teren jako planowany rezerwat przyrody.

Co zobaczyć

• Odsłonięcia gipsu z kryształami w kształcie „jaskółczych ogonów” w dolnej części skałek.
• Krasowe źródło u podstawy skalnego progu, od którego wzięła się nazwa miejsca.
• Leje i szczeliny krasowe na zboczach pagórów.
• Murawy kserotermiczne, najbarwniejsze od późnej wiosny do lata.
• Wieżę widokową na jednym z pagórów z widokiem na okolicę.

Tripto podpowiada

Do Zimnych Wód dojdziesz pieszo od strony ul. Stawowej, kierując się drogowskazem; od drogi to około 600 m spaceru. Na sam teren wystarczy godzina, z wejściem na wieżę i chwilą przy źródle. Zabierz buty z dobrą podeszwą – gipsowe zbocza bywają strome i śliskie po deszczu. Teren jest otwarty, ale to cenne przyrodniczo miejsce: nie schodź ze ścieżek, nie zrywaj roślin i nie odłupuj kryształów. Spacer łatwo połączyć z Parkiem Zdrojowym w centrum Buska lub z pobliskim rezerwatem Karabosy w Siesławicach.