Zbiornik Elektrowni na Górze Żar

Zbiornik elektrowni na Górze Żar to sztuczne jezioro na szczycie góry w Beskidzie Małym, nad Międzybrodziem Bialskim – górny zbiornik elektrowni szczytowo-pompowej Porąbka-Żar, jedynej podziemnej elektrowni w Polsce. Zamiast wierzchołka porośniętego lasem jest tu wielka niecka z wodą, otoczona wałem, a dookoła rozciągają się widoki na Jezioro Międzybrodzkie i beskidzkie grzbiety. Na górę wjedziesz kolejką linowo-terenową, więc to dobry cel na rodzinną wycieczkę.

Elektrownia ukryta w górze

Elektrownię budowano w latach 1971–1979. Działa jak ogromny akumulator: gdy w sieci jest nadmiar prądu, pompy tłoczą wodę z Jeziora Międzybrodzkiego na szczyt, a w godzinach szczytu woda spływa rurociągami do turbin ukrytych we wnętrzu góry. Spad wynosi około 440 m, a moc zainstalowana – 540 MW. To druga co do wielkości elektrownia szczytowo-pompowa w Polsce, po Żarnowcu. Należy do PGE Energia Odnawialna.

Zbiornik ma kształt elipsy o osiach około 650 i 250 m i mieści około 2,3 mln m³ wody. Aby go zbudować, ścięto wierzchołek góry, który przed budową miał 761 m n.p.m.

Modernizacja – co warto wiedzieć w 2026 roku

Elektrownia przechodzi gruntowną modernizację. W 2024 roku zbiornik górny opróżniono i wykonano nowe uszczelnienie dna i skarp – prace nagrodzono tytułem „Budowa Roku 2024”. Teraz kolejno wymieniane są cztery hydrozespoły; zakończenie zaplanowano na 2028 rok.

Ważne: według operatora elektrownia jest zamknięta dla zwiedzających do 1 kwietnia 2028 roku. Utrudnienia mogą dotyczyć także bezpośredniego sąsiedztwa zbiornika, ale sama Góra Żar i pozostałe atrakcje są dostępne.

Co robić na Górze Żar

• Podziwiać panoramę Jeziora Międzybrodzkiego, Beskidu Małego i Śląskiego oraz – przy dobrej widoczności – Bielska-Białej.
• Obserwować paralotniarzy i szybowce startujące ze zbocza.
• Skorzystać z tras rowerowych typu downhill i flow albo ze strefy zabaw.
• Wejść pieszo szlakiem z Międzybrodzia zamiast wjeżdżać kolejką.

Na wizytę na szczycie zarezerwuj 1–2 godziny.

Kolej na Żar – ceny i godziny

Stan na październik 2026, według PKL:

• Godziny kolei: do 11 października codziennie 9:00–18:00; później sprawdź komunikat PKL.
• Bilet góra–dół (sezon niski): normalny 37 zł w kasie / 32 zł online, ulgowy 29 zł / 25 zł; rodzinne od 79 zł online.
• Przewóz psa 5 zł w jedną stronę, roweru 10 zł.
• Trasa kolei ma około 1300 m, a wjazd trwa około 5,5 minuty. Dolna stacja: ul. Górska 21, Międzybrodzie Żywieckie.

Dojazd i okolica

Góra Żar leży około 20 km od Bielska-Białej, przy drodze wzdłuż Jeziora Międzybrodzkiego. Z Katowic czy Krakowa dojedziesz samochodem w mniej więcej półtorej godziny. Przy dolnej stacji kolei jest parking. W okolicy warto zobaczyć zaporę w Porąbce, Jezioro Żywieckie i Żywiec z zamkiem i parkiem.