Zbiornik Elektrowni na Górze Żar

Najwyższy punkt Góry Żar w Beskidzie Małym wygląda, jakby ktoś odgarnął jej szczyt i zastąpił go taflą wody — i dokładnie tak ta góra powstała. Na wierzchołku, ok. 750 m n.p.m., leży górny zbiornik elektrowni szczytowo-pompowej Porąbka-Żar — jedynej podziemnej elektrowni tego typu w Polsce i drugiej co do wielkości w kraju.

Woda jako akumulator

Pomysł jest prosty, choć wykonanie wymagało tytanicznej pracy: wodę z Jeziora Międzybrodzkiego (ok. 300 m n.p.m.) pompuje się na szczyt, a gdy system potrzebuje mocy, spada ona rurami, pokonując spad przekraczający 400 metrów, i napędza turbiny w komorach wydrążonych w skale. Pierwszy hydrozespół zsynchronizowano z siecią państwową 6 stycznia 1979 roku, a ostateczny odbiór całego obiektu nastąpił 31 grudnia 1979 roku. Elektrownia należy dziś do holdingu PGE i pracuje w kaskadzie rzeki Soły.

Na szczyt kolejką

Z parkingu w Międzybrodziu Bialskim na górę wjeżdża kolejka linowo-terenowa, a z krawędzi zbiornika widać Jezioro Międzybrodzkie i grzbiety Beskidu Małego. Elektrownia takiej skali na szczycie góry to rzadkość — miejsce przyciąga turystów i pasjonatów techniki równie mocno jak wędkarzy.

W praktyce

Dojazd znakuje droga z Międzybrodzia Bialskiego, u podnóża czeka parking, a na szczyt można też wejść pieszo. Wnętrze elektrowni udostępniono do zwiedzania — terminy i zapisy sprawdź u operatora. Wycieczkę warto połączyć ze spacerem wokół Jeziora Międzybrodzkiego, a na kolejny dzień zaplanować Żywiec z zamkiem (ok. 11 km) lub Energylandię (ok. 27 km).