Zamek Świecie

Ruiny na gnejsowej skale nad wsią Świecie koło Leśnej to nie zamek nad Wisłą, lecz jedna z trzech warowni dawnego Okręgu Kwisy na pograniczu Śląska i Łużyc. Przez stulecia przechodził z rąk do rąk – w 1729 roku jego właścicielem został nawet August II Mocny, król Polski i elektor saski. Od 1999 roku ruiny są prywatne, a mury odbudowuje się z użyciem dawnych technik budowlanych.

Historia: strażnica nad Kwisą

Zamek pojawia się w dokumentach w 1329 roku jako „Sweta”, w układzie, w którym książę jaworski Henryk I potwierdził zwrot ziemi zgorzeleckiej królowi Czech. Okręg Kwisy tworzyły wtedy trzy okręgi grodowe: Świecie, Czocha i Leśna. Budowę warowni przypisuje się książętom świdnicko-jaworskim, a jej zadaniem była ochrona szlaku z Łużyc w stronę Lubania i Jeleniej Góry. Gdy region przeszedł pod władzę Korony Czeskiej, zamek stracił znaczenie militarne i stał się siedzibą rycerską.

Najpóźniej w 1385 roku zamek należał do rodu von Uechtritz, który władał nim przez ponad dwa stulecia. Po pożarze w 1527 roku Uechtritzowie odbudowali i powiększyli warownię w duchu renesansu. W XVII i XVIII wieku właściciele zmieniali się często: w 1719 roku majątek nabył saski feldmarszałek Jakob Heinrich von Flemming, a w 1729 roku przejął go August II Mocny, który wkrótce sprzedał go dalej. Po kolejnym pożarze w pierwszej połowie XVIII wieku we wschodniej części dobudowano barokowy pałac.

Upadek i odbudowa

Od 1760 roku zamek stał niezamieszkany, a w pierwszej połowie XIX wieku spłonął i nie został już odbudowany. Na początku XX wieku właściciel pobliskiego zamku Czocha, Ernst Gütschow, planował go odtworzyć, ale przeszkodziła mu I wojna światowa. Według gminy Leśna od 1999 roku ruiny są w rękach prywatnych. Nowi właściciele przeprowadzili badania archeologiczne i stopniowo odbudowują mury zgodnie z wytycznymi konserwatora, a zamek ma w przyszłości zostać udostępniony turystom.

Co zobaczyć

Z warowni zachowały się wieża, fragmenty gnejsowych murów obwodowych, dziedziniec oraz pozostałości zabudowy mieszkalnej i przedzamcza. Dawny zamek miał nieregularny, owalny zarys, bramę od zachodu i kaplicę we wschodniej części. Ruiny dobrze widać z drogi prowadzącej w stronę Pobiednej i Mirska. Kilkaset metrów dalej stoi kościół w Świeciu z kasetonowym stropem ozdobionym portretami przodków Chrystusa, emporami ze scenami biblijnymi i rycerskimi płytami nagrobnymi, m.in. Antoniego von Üchtritz.

Tripto podpowiada

Prace budowlane wciąż zmieniają zakres dostępności, dlatego przed wizytą sprawdź aktualne informacje w gminie Leśna i nie wchodź na teren zamku poza miejscami wyraźnie udostępnionymi. Ruiny najlepiej połączyć z zamkiem Czocha – drugą warownią dawnego Okręgu Kwisy – oraz ze spacerem zielonym szlakiem w okolicy Leśnej. Na same ruiny i kościół wystarczy około godziny.