Stóg Izerski

Na południowych zboczach Stogu z wielu drobnych strumyków rodzi się Izera – jedna z największych rzek Czech. Szczyt (1105 m n.p.m.) na zachodnim krańcu Wysokiego Grzbietu Gór Izerskich to jeden z najwyższych w paśmie i punkt Korony Gór Dolnego Śląska. Ze Świeradowa-Zdroju wjeżdża się tu gondolą w około 8 minut, a 50 m poniżej wierzchołka czeka schronisko z 1924 roku – najdalej na zachód wysunięte po polskiej stronie Sudetów.

Nazwa i historia

Formalnie nazwa Stóg Izerski należy do osady przy schronisku – krótko po II wojnie światowej nazywanej Kwarc – a sam szczyt to Stóg (czes. Stoh, niem. Heufuder). Masyw zbudowany jest z gnejsów i granitognejsów, a niemal w całości porasta go las świerkowy. Administracyjnie leży w gminie Mirsk, choć bramą na szczyt jest Świeradów-Zdrój.

Już 29 lipca 1892 roku Towarzystwo Karkonoskie (Riesengebirgsverein) oddało tu do użytku drewnianą wieżę widokową. Zniszczona w 1907 roku, po odbudowie służyła jeszcze przez dziesięciolecia, aż rozebrano ją z powodu złego stanu technicznego; obok w 2004 roku stanął maszt telekomunikacyjny.

Schronisko na 1060 metrach

Schronisko powstało z inicjatywy Riesengebirgsverein, uzdrowiskowego lekarza dr. Josefa Siebelta i rodu Schaffgotschów, którzy dali grunt i pieniądze. Kamień węgielny położono 17 września 1922 roku, a Heufuderbaude otwarto 24 października 1924 roku. Piętrowy budynek w stylu śląsko-łużyckim działał nieprzerwanie, także w czasie II wojny światowej; w latach 40. mieścił się w nim posterunek WOP. Leży na Głównym Szlaku Sudeckim (sam szczyt już nie), a z tarasu widać Świeradów-Zdrój, dolinę Kwisy, Pogórze Izerskie i zachodnią część Karkonoszy.

Gondolą ze Świeradowa

Kolej gondolowa Ski & Sun, zbudowana z firmą Doppelmayr i uruchomiona w 2008 roku, ma 2172 m długości i pokonuje 443 m różnicy wysokości – od 617 do 1060 m n.p.m. Kursuje nią 71 ośmioosobowych kabin, mieszczących też rowery. Zimą ze Stogu zjeżdża się oświetloną i naśnieżaną nartostradą o długości 2500 m, a latem szczyt jest punktem startowym dla pieszych i rowerzystów.

Tripto podpowiada

Według strony Ski & Sun w październiku 2026 roku gondola kursuje codziennie w godz. 9:00–16:00; dolna stacja mieści się przy ul. Źródlanej 7 w Świeradowie-Zdroju, gdzie parking kosztuje 40 zł za dobę. Na wjazd, spacer i posiłek w schronisku zaplanuj 2–3 godziny.

Ze szczytu szlak prowadzi przez dawne przejście graniczne Stóg Izerski–Smrk na czeski Smrk z wieżą widokową, a dalej do Czerniawy-Zdroju. Inne szlaki wiodą przez Suchacz na Halę Izerską i Głównym Szlakiem Sudeckim na Halę Szrenicką. Zimą szczyt jest zaśnieżony, a pogoda w Górach Izerskich zmienia się szybko – zabierz ciepłą warstwę nawet latem.