Zamek Czocha

Przez ponad czterdzieści lat zamku Czocha nie było na mapach. Od 1952 roku mieścił się w nim Wojskowy Dom Wczasowy, a obiekt wojskowy miał charakter utajniony — dlatego jedna z najbardziej znanych warowni Dolnego Śląska zniknęła z oficjalnej kartografii aż do lat 90. Dziś zamek nad Zalewem Leśniańskim jest hotelem, planem filmowym i celem nocnych wycieczek, a jego tajne przejścia i legendy przyciągają więcej ludzi niż kiedykolwiek.

Historia: graniczna warownia nad Kwisą

Zamek zbudowano w latach 1241–1247 na gnejsowych skałach nad Kwisą, na pograniczu śląsko-łużyckim — z rozkazu Piastów śląskich albo króla czeskiego Wacława I. W dokumencie z 1329 roku występuje jako castrum Caychow. Ze względu na strategiczne położenie często zmieniał właścicieli: w 1253 roku zdobyła go Marchia Brandenburska, później należał do książąt jaworskich i świdnickich, a następnie do Korony Czeskiej. Najstarszą częścią jest stołp przy bramach, z czasem obudowany częścią mieszkalną.

W latach 1451–1700 zamek był własnością łużyckiego rodu von Nostitz. Na początku XV wieku bezskutecznie oblegali go husyci, a w 1427 roku pod nieobecność właścicieli zajął go oddział Czirnina — warownię wkrótce odbito. W 1793 roku zamek strawił pożar, a w 1847 roku Józef Lompa opisywał go jako „zamek spustoszały”.

Cygara i przebudowa

Przełom przyniósł rok 1909: drezdeński producent cygar Ernst Gütschow kupił ruiny za 1,5 mln marek. W latach 1912–1920 berliński architekt Bodo Ebhardt przebudował zamek według ryciny z 1703 roku — niestety niszcząc przy tym wiele najstarszych fragmentów. W dawnej fosie urządzono zwierzyniec. Gütschow utrzymywał bliskie kontakty z dworem carskim, a po rewolucji skupował od rosyjskich emigrantów dzieła sztuki. Mieszkał na zamku do marca 1945 roku.

Często powtarza się, że w czasie wojny działała tu szkoła szyfrantów Abwehry, ale brak na to dowodów. Po 1945 roku zamek był wielokrotnie okradany, a przez pewien czas mieszkali w nim uchodźcy z Grecji, którzy w sali rycerskiej trzymali zwierzęta gospodarskie. Publicznie dostępny jest od września 1996 roku.

Co zobaczyć

• Stołp i bramy — dwie bramy, starszą dolną i nowszą górną; nad portalem pierwszej bramy widnieje kartusz z herbem von Nostitz.
• Dziedzińce i wieżę, zwiedzane z przewodnikiem od czerwca do września.
• Wnętrza zamkowe z wąskimi korytarzami i ukrytymi przejściami na trasie „Szlakiem Tajnych Przejść”.
• Kamienny most nad dawną fosą — najlepszy punkt do zdjęcia wieży.

Ciekawostki

• Zamek zagrał m.in. w komedii „Gdzie jest generał?” (1963), w filmie i serialu „Wiedźmin” oraz w serialu „Dwa światy”.
• Od 2014 roku odbywa się tu College of Wizardry — gra fabularna na żywo w realiach szkoły magii, ściągająca graczy z całego świata.
• W 2012 roku Czocha znalazła się wśród „Siedmiu nowych cudów Polski” w plebiscycie National Geographic.

Tripto podpowiada

Zamek leży w Suchej (gmina Leśna) nad Zalewem Leśniańskim. Zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się codziennie od 10:00 do 19:15, w lipcu i sierpniu do 20:00, a od listopada do kwietnia do 17:15. Poza trasą dzienną są sale tortur z multimediami, zwiedzanie nocne i tematyczna trasa tajnych przejść; bilety kupisz online na stronie zamku. Na zwiedzanie zaplanuj 1,5–2 godziny, a jeśli chcesz poczuć atmosferę po zamknięciu dla turystów — zostań na noc w jednym z tematycznych pokoi hotelowych. W weekendy i wakacje kup bilet z wyprzedzeniem.

Bilety, godziny i dojazd 2026

• Zwiedzanie dzienne z przewodnikiem (stan na październik 2026): bilet normalny 50 zł, ulgowy 40 zł (dzieci i młodzież do 15 lat, osoby z niepełnosprawnością, weterani); trasa trwa ok. 70 minut.
• Bilety rodzinne: 2+2 – 208 zł, 2+3 – 259 zł; obejmują zwiedzanie zamku z przewodnikiem i sale tortur.
• Pozostałe bilety: multimedialne sale tortur 16 zł / 12 zł, same dziedzińce bez przewodnika 8 zł / 6 zł (przy zwiedzaniu z przewodnikiem dziedzińce są w cenie). W czasie imprez tematycznych obowiązuje osobny cennik.
• Zwiedzanie nocne: 70 zł, trwa prawie trzy godziny. Terminy do końca roku: 23 i 24 października o 22:00 oraz 10, 13, 14 i 20 listopada, 4, 5, 12, 19, 25, 26 i 29 grudnia 2026 o 21:00.
• Szlakiem Tajnych Przejść: 60 zł, najbliższy termin 13 listopada 2026 o 18:00.
• Ostatnie wejście: ok. 18:00, w lipcu i sierpniu 18:45, od listopada do kwietnia 17:00. Zimą zamek przyjmuje zwiedzających codziennie.
• Parking: oznaczony „PARKING ZAMKU CZOCHA”, samochód osobowy 10 zł, autokar 20 zł.
• Dojazd samochodem: z Wrocławia autostradą A4 i drogą wojewódzką 364 ok. 2 godzin, z Katowic niecałe 4 godziny, z Warszawy (S8 i A4) ok. 5,5 godziny.
• Autobusem: pod zamek dojeżdża linia nr 12 Lubań – Złotniki Lubańskie – Świeradów-Zdrój, kilka kursów dziennie w każdą stronę.
• Z psem: do komnat psów wprowadzać nie wolno; na dziedzińce pies może wejść w kagańcu (małe psy do ok. 30 cm bez kagańca), z wyjątkiem imprez plenerowych.