Kościół Wniebowzięcia NMP i św. Maternusa w Lubomierzu

Strzelista, trzykondygnacyjna fasada kościoła góruje nad Lubomierzem z najwyższego punktu miasteczka. To serce dawnego klasztoru benedyktynek, od którego zaczęła się historia miasta, i jeden z najokazalszych barokowych kościołów w tej części Dolnego Śląska. W środku czekają freski na sklepieniach, misterna ambona i organy, na których gra się do dziś.

Historia: miasto wokół klasztoru

Pierwsza wzmianka o Lubomierzu pochodzi z 1278 roku, z przywileju księcia Henryka IV dla Jutty von Liebenthal, zezwalającego na budowę kościoła i klasztoru benedyktynek. Pod rządami sióstr osada już w 1291 roku otrzymała prawa miejskie od księcia świdnickiego Bolka I. Pierwszy, drewniany kościół spłonął w XV wieku; gotycka świątynia, która go zastąpiła, spłonęła w 1688 roku.

Obecny kościół wzniósł w latach 1727–1730 legnicki architekt Johann Jacob Scheerhofer, wykorzystując ocalałe fragmenty dawnej budowli. Z gotyckiej świątyni pozostała wieża z przełomu XV i XVI wieku. W 1810 roku klasztor rozwiązano w ramach sekularyzacji, a w latach 1845–1946 kościołem opiekowały się urszulanki. W czasie wojny i po niej z kościoła zniknęła większość kosztowności – do dziś krążą opowieści, że część skarbów wciąż jest ukryta w pobliżu.

Co zobaczyć

• Fasadę zwróconą na wschód, ku miastu – ołtarz główny stoi więc nietypowo po stronie zachodniej. Sama fasada nie ma wież, co odróżnia ją od innych kościołów czesko-śląskiego baroku.
• Freski na sklepieniu nawy głównej: Przemienienie na górze Tabor, Wniebowstąpienie i Chwała Niebieska Chrystusa; w nawach bocznych sceny z życia Jezusa.
• Kopułę nad prezbiterium z płaskorzeźbami dwunastu apostołów i czterech Ojców Kościoła autorstwa Georga Wilhelma Neunhertza.
• Ambonę z 1764 roku z figurami ewangelistów i aniołów; na baldachimie stoi pelikan na globusie, karmiący pisklęta własną krwią.
• Organy z 1897 roku świdnickiej firmy Schlag und Söhne (ich 483. instrument) w prospekcie z 1797 roku.
• Ołtarz główny z płaskorzeźbą Wniebowzięcia, figurami świętych i szklanymi relikwiarzami ze szkieletami męczenników Benignusa i Viktoriusa.
• Gotyckie krużganki i zakrystię oraz rokokową kaplicę Zesłania Ducha Świętego, dawną klauzurę sióstr, ze stallami zdobionymi herbami rodów wspierających klasztor.

Ciekawostki

W latach 60. XX wieku pod nawą odkryto podziemia z grobowcami; wejście przykrywa kamienna płyta pod dywanem między pierwszymi ławkami. W kościele kręcono sceny do filmu Zakład (1990) i serialu Tajemnica twierdzy szyfrów (2007). Model świątyni można zobaczyć w Parku Miniatur w Kowarach.

Tripto podpowiada

Kościół stoi na wzgórzu na południowy zachód od rynku, kilka minut pieszo od Muzeum Kargula i Pawlaka. Wnętrze najłatwiej zobaczyć przed mszą lub po niej. Na zwiedzanie przeznacz 30–45 minut – zadzieraj głowę, bo najcenniejsze są sklepienia. Najlepsze zdjęcie całej bryły zrobisz z niżej położonych uliczek przy rynku.