Wyspa Ołowianka w Gdańsku

Wyspa Ołowianka w Gdańsku to niewielka wyspa na Motławie, dokładnie naprzeciw Żurawia i Długiego Pobrzeża. Na kilku hektarach zmieściły się tu odbudowane spichlerze Narodowego Muzeum Morskiego, statek-muzeum Sołdek, neogotycka dawna elektrownia zamieniona na siedzibę Polskiej Filharmonii Bałtyckiej i nabrzeże z jednym z najładniejszych widoków na panoramę Głównego Miasta. To idealny przystanek na spacer z dala od tłumu na Długim Targu.

Skąd nazwa i trochę historii

Nazwa Ołowianka pochodzi od składów ołowiu – największy z nich nazywano Dworem Ołowianym. Wcześniej teren znany był jako Szafarnia, wzmiankowana już w 1404 r. W latach 1343–1454 wyspa należała do krzyżackiego zamku, a w 1454 r. król Kazimierz Jagiellończyk przekazał ją miastu. Prawdziwą wyspą Ołowianka stała się dopiero w 1576 r., po przekopaniu Kanału na Stępce.

Stopniowo przybywało tu spichlerzy: w 1499 r. były trzy, w 1643 r. już siedem. Najlepiej zachowany jest XVII-wieczny Spichlerz Królewski projektu Jana Strakowskiego, dziś hotel. Spichlerze Panna, Miedź i Oliwski odbudowano w 1985 r.; od 1989 r. mieści się w nich siedziba Narodowego Muzeum Morskiego. Na fasadzie Panny zachowały się znaki poziomu wody z powodzi z lat 1745, 1775 i 1829.

Elektrownia, która stała się filharmonią

Na wschodniej części wyspy stoi ceglany kompleks elektrowni zbudowanej w latach 1896–1898 przez berlińską firmę Siemens & Halske. Początkowo zasilała ok. 6200 żarówek, potem była wielokrotnie rozbudowywana. Po zakończeniu pracy elektrociepłowni budynki zaadaptowano na Polską Filharmonię Bałtycką – dziś odbywają się tu koncerty i kongresy. Obok stoi dawna przepompownia ścieków z lat 70. XIX w.

Co zobaczyć na Ołowiance

• Spichlerze Narodowego Muzeum Morskiego – wystawy o historii żeglugi (osobny wpis),
• Sołdek – parowiec z 1949 r. zacumowany przy nabrzeżu,
• Filharmonia Bałtycka w dawnej elektrowni,
• plac i nabrzeże z widokiem na Żuraw, Rybackie Pobrzeże i kościół Mariacki,
• Bursztynowa Promenada Gwiazd przy nabrzeżu.

Jak się dostać i ile czasu zaplanować

Najwygodniej dojść pieszo zwodzoną kładką od strony Targu Rybnego – otwarto ją 17 czerwca 2017 r., a jej przęsło podnosi się średnio co godzinę, by przepuścić jachty (warto mieć kilka minut zapasu). Samochodem wjedziesz przez Most Kamieniarski od ul. Szafarnia lub od ul. Na Stępce, ale miejsc parkingowych jest bardzo mało. Sezonowo kursuje też prom Motława między brzegami – rozkład na 2026/27 sprawdź na stronie NMM.

Sam spacer po wyspie to 30–45 minut; z muzeum i Sołdkiem zarezerwuj pół dnia.

Praktycznie

Wyspa jest ogólnodostępna i bezpłatna przez całą dobę – płaci się tylko za muzeum, Sołdka i koncerty. Najlepsze światło na zdjęcia panoramy Głównego Miasta jest późnym popołudniem i wieczorem, gdy kamienice nad Motławą są podświetlone. Zimą nabrzeże bywa wietrzne i śliskie. Wyspa jest płaska, więc spacer z wózkiem dziecięcym czy na wózku inwalidzkim nie sprawia większych trudności – utrudnieniem bywa jedynie bruk i chwilowo podniesiona kładka. Psy na smyczy są mile widziane na nabrzeżu. Godziny otwarcia muzeum i statku znajdziesz w osobnym wpisie o Narodowym Muzeum Morskim.

W okolicy

• Żuraw i Długie Pobrzeże – po drugiej stronie kładki,
• Wyspa Spichrzów – kilka minut pieszo na południe,
• Europejskie Centrum Solidarności – ok. 15–20 minut pieszo.