Kościół Mariacki w Gdańsku

Gdańszczanie nazywają ją „Koroną Gdańska”. Bazylika Mariacka, budowana z przerwami przez ponad 150 lat (1346–1502), jest trzecią pod względem objętości ceglaną świątynią na świecie, a jej masywna, 82-metrowa wieża góruje nad dachami Głównego Miasta. W środku czekają średniowieczne arcydzieła, zegar astronomiczny z XV wieku i taras widokowy na szczycie wieży.

Historia

Budowę obecnego kościoła rozpoczęto w połowie XIV wieku, a w kolejnych dekadach kilka razy zmieniano koncepcję. Pracami przy halowym prezbiterium i transepcie kierował mistrz Henryk Ungeradin, budowniczy ratusza Głównego Miasta, a od 1485 roku korpus nawowy wznosił Hans Brandt. W latach 1498–1502 Henryk Hetzel przekrył świątynię sklepieniami gwiaździstymi, sieciowymi i kryształowymi – ostatni zwornik wprawiono 28 lutego 1502 roku. Po reformacji kościół przez blisko cztery stulecia służył luteranom; katolicy przejęli go ponownie dopiero po 1945 roku. W 1945 roku świątynia spłonęła, a odbudowa trwała ponad dekadę – na dach położono około 200 tysięcy dachówek. Od 1986 roku jest konkatedrą.

Co zobaczyć

• Zegar astronomiczny – zbudował go w latach 1464–1470 Hans Düringer z Torunia. Ma ponad 14 m wysokości i trzy kondygnacje: kalendarium, planetarium i teatr figur. Pokaz teatru figur odbywa się codziennie o 11:57, tylko raz dziennie.
• Piękna Madonna i Pietà – rzeźby tzw. stylu pięknego z lat 1410–1430.
• Tablica Dziesięciorga Przykazań z końca XV wieku i ołtarz główny z Koronacją Marii.
• Kopia „Sądu Ostatecznego” Hansa Memlinga w kaplicy św. Rajnolda – oryginał tryptyku (1467–1473), najcenniejsze dzieło związane z kościołem, od 1956 roku jest w Muzeum Narodowym w Gdańsku.
• Sklepienia – patrząc w górę, łatwo odróżnisz gwiaździste wzory od „kryształowych”, wklęsłych pól. Wnętrze oświetla 37 okien, a między przyporami urządzono 29 kaplic.
• Dzwon Gratia Dei z 1970 roku, ważący 7850 kg.

Wieża

Na taras widokowy prowadzi kilkaset stopni, ale widok na dachy Głównego Miasta, Żuraw i Motławę wynagradza wysiłek. Według strony bazyliki wieża jest otwierana sezonowo, latem codziennie od 10:00; cegiełka kosztuje 20 zł, ulgowa 10 zł (stan: październik 2026). W czasie burzy i złej pogody wejście bywa zamknięte.

Tripto podpowiada

Według strony bazyliki (stan: październik 2026) kościół można zwiedzać w dni powszednie w godz. 8:30–17:30, a w niedziele i święta 11:00–12:00 oraz 13:00–17:30; od 1 lipca do 31 sierpnia zamknięcie przesuwa się na 18:30. Nie wchodź w czasie mszy i liturgii. Zaplanuj wizytę tak, by o 11:57 stać przy zegarze, i dolicz czas na wieżę – razem około godziny. Najlepsze zdjęcie całej bryły zrobisz z Góry Gradowej, a klimatyczny widok na fasadę – z ulicy Mariackiej. Obok bazyliki stoi barokowa Kaplica Królewska z XVII wieku.