Wieża Ratuszowa w Strzelinie

W podziemiach tej wieży zachował się loch głodowy, a na jego ścianach — napisy i rysunki skazańców, datowane na XVI wiek. Ponad nimi wznosi się dziś odbudowana, ponad 70-metrowa wieża ratuszowa Strzelina z tarasem widokowym na wysokości ponad 40 metrów. Jeszcze kilkanaście lat temu na rynku stał tylko kamienny kikut, bo w 1945 roku wieżę wysadzono na rozkaz ostatniego niemieckiego burmistrza.

Historia: pięć wieków pożarów i odbudów

Ratusz wzniesiono prawdopodobnie na początku XIV wieku w miejscu dużego domu kupieckiego, starszego niż lokacja miasta. W latach 1520–1526 przebudowano go we wczesnym renesansie, a po wielkim pożarze miasta z 1548 roku odbudowano w 1564 roku z attyką osłaniającą dach. Wieża płonęła w 1619 roku, runęła w 1648, ucierpiała w pożarze 1706 roku i od uderzenia pioruna w 1817 roku. Przy ostatniej odbudowie obniżono ją do 70 m i zdjęto attykę, przez co ratusz stracił renesansowy charakter. W 1945 roku budynek spłonął, a wieżę wysadzono. W latach pięćdziesiątych rozebrano ruiny i zasypano piwnice — została tylko czworoboczna podstawa wieży z łamanego kamienia.

Powrót do panoramy

Prace badawcze i konserwatorskie ruin przeprowadzono w latach 2004–2005. W 2010 roku wieżę podwyższono o wieloboczny trzon, a w listopadzie 2011 roku zamontowano na niej kopułę. Od sierpnia 2020 do września 2023 roku odbudowano cały ratusz w formie nawiązującej do XVI-wiecznego poprzednika — ma ponad 3,1 tys. m² powierzchni użytkowej i mieści urząd miasta oraz salę ślubów. Uroczyste otwarcie odbyło się w dniu święta miasta, 23 września 2023 roku, a w 2024 roku wieżę udostępniono jako punkt widokowy.

Co zobaczysz

• Taras widokowy (ponad 40 m) z panoramą miasta, Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich i Równiny Wrocławskiej.
• Ekspozycję minerałów ziemi strzelińskiej, stałą wystawę zdjęć przedwojennego Strzelina i grafiki XVIII-wiecznego śląskiego rysownika F.B. Wernera.
• Loch głodowy z inskrypcjami więźniów — najlepiej zachowane są we wnękach okiennych i na kamiennej ościeżnicy.

Ciekawostki

Przy wieży stoi granitowy stół sędziowski, przy którym publicznie ogłaszano wyroki. Pochodzi prawdopodobnie z XV wieku, ponownie wykonano go w latach 1739–1740, a towarzyszy mu kamienny tron ze strzelińskiego granitu. To jeden z zaledwie dwóch takich stołów na Dolnym Śląsku — drugi stoi w Kochanowie koło Kamiennej Góry. Obok zobaczysz pomnik strzelca-łucznika: oryginał z 1918 roku zaginął w czasie wojny, a obecną rekonstrukcję ustawiło Towarzystwo Wzgórz Strzelińskich w 2000 roku.

Tripto podpowiada

Zasady wejścia na wieżę i godziny zwiedzania najlepiej potwierdzić w Centrum Informacji Turystycznej Strzelińskiego Ośrodka Kultury (ul. Mickiewicza 2, tel. 71 392 15 43, czynne w dni robocze 8:00–16:00). Do Strzelina dojedziesz z Wrocławia w ok. godzinę — około 50 km, głównie autostradą A4 i drogą wojewódzką 396. Na rynek i wieżę przeznacz ok. godziny, a potem przejdź do romańskiej rotundy św. Gotarda z połowy XII wieku i do baszty prochowej — jedynego zachowanego fragmentu miejskich fortyfikacji.