Szlak Kopernikowski

Drogowy Szlak Kopernikowski prowadzi przez miejsca, w których Mikołaj Kopernik mieszkał, pracował i pisał dzieło „O obrotach”. W obecnym przebiegu liczy ok. 590 km i łączy trzy województwa: warmińsko-mazurskie, pomorskie i kujawsko-pomorskie. W terenie oznaczono go symbolem astrolabium, a najmocniejsze punkty trasy to zamki w Olsztynie i Lidzbarku Warmińskim oraz Wzgórze Katedralne we Fromborku.

Historia: 40 lat na Warmii

Kopernik urodził się w Toruniu 19 lutego 1473 roku, studiował w Krakowie, Bolonii, Padwie i Ferrarze, a od 1503 roku na stałe zamieszkał na Warmii. Spędził tu blisko czterdzieści lat w służbie biskupa i kapituły warmińskiej: jako sekretarz, lekarz, administrator dóbr i poseł. Te obowiązki wymagały ciągłych podróży, dlatego trasa nie jest umowna – prowadzi drogami, którymi astronom naprawdę jeździł.

Pierwotny odcinek szlaku wytyczył Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Biegł na długości około 300 km z Truszczyn przez Kurzętnik, Nowe Miasto Lubawskie, Lubawę, Olsztynek, Olsztyn, Dobre Miasto, Lidzbark Warmiński, Ornetę, Pieniężno, Braniewo, Frombork i Tolkmicko do Elbląga. Dziś trasa sięga także Pomorza (m.in. Malbork, Gdańsk, Kwidzyn, Sztum) i ziemi kujawsko-pomorskiej z Toruniem.

Co zobaczyć na trasie

• Lubawa – w 1539 roku Kopernik dwukrotnie gościł tu u biskupa chełmińskiego Tiedemanna Giesego i właśnie tutaj zdecydował się wydać drukiem „O obrotach”.
• Olsztyn – w latach 1516–1519 i 1520–1521 mieszkał w zamku kapituły jako administrator jej dóbr i osadzał chłopów w 43 wsiach. Na ścianie krużganka zachowała się jego tablica astronomiczna o wymiarach 705 × 140 cm – jedyne znane narzędzie astronomiczne wykonane jego ręką. Dziś w zamku działa Muzeum Warmii i Mazur.
• Lidzbark Warmiński – w latach 1503–1510 Kopernik był sekretarzem i lekarzem swojego wuja, biskupa Łukasza Watzenrodego, i mieszkał z nim w gotyckim zamku, w którym działa obecnie Muzeum Warmińskie.
• Frombork – tu żył blisko 30 lat, prowadził obserwacje i pisał „O obrotach”. Zmarł w maju 1543 roku i spoczął w katedrze; po odnalezieniu i zidentyfikowaniu szczątków ponownie pochowano go w niej w 2010 roku.

Ciekawostki

We Fromborku Kopernik kupił basztę na Wzgórzu Katedralnym, znaną dziś jako Wieża Kopernika, a w ogrodzie swojej kanonii urządził stanowisko obserwacyjne, tzw. pavimentum – jego śladów dotąd nie odnaleziono. W Olsztynie w 1520 roku przygotował zamek i miasto do obrony przed Krzyżakami; w styczniu 1521 roku odparto szturm na mury w rejonie Furty Młyńskiej. Archikatedra fromborska z lat 1329–1388 to największy kościół Warmii, mierzący blisko 100 m długości.

Tripto podpowiada

Odcinek warmiński najlepiej rozłożyć na 2–3 dni, z noclegiem w Olsztynie i we Fromborku. W Olsztynie zarezerwuj czas na planetarium otwarte w 1973 roku, w 500. rocznicę urodzin astronoma, a we Fromborku na Muzeum Mikołaja Kopernika z planetarium w Wieży Radziejowskiego. Obiekty na trasie biletowane są osobno, a godziny otwarcia muzeów warto sprawdzić przed wyjazdem. Kto ma mało czasu, niech wybierze trójkąt Olsztyn – Lidzbark Warmiński – Frombork.