Ratusz w Chełmnie

Biały ratusz na środku rozległego rynku to wizytówka Chełmna i jeden z najcenniejszych zabytków renesansu w północnej Polsce. Na jego zachodniej ścianie wisi żelazny pręt długości 432,5 centymetra – wzorcowa miara dla całego państwa krzyżackiego. W środku działa Muzeum Ziemi Chełmińskiej i informacja turystyczna.

Historia: od gotyku do renesansowej attyki

Pierwszy ratusz wzniesiono pod koniec XIII wieku jako niewielki, dwukondygnacyjny gotycki budynek z wagą miejską, salą obrad rajców i reprezentacyjną salą na piętrze. W latach 1567–1572 gruntownie go rozbudowano; zmieścił wtedy więzienie, salę sądową, sklep i wagę. Wieżę dobudowano w latach 1584–1596, a w 1721 roku nakryto ją barokowym hełmem. Ostatnią dużą rozbudowę, z nadbudową piętra, przeprowadzono w latach 1884–1887. Po wojnie budynek restaurowano w latach 1956–1959 i w latach 70.

Od 1983 roku ratusz jest siedzibą Muzeum Ziemi Chełmińskiej. Stare Miasto Chełmna, z niemal kompletnym obwodem murów i sześcioma gotyckimi kościołami, w 2005 roku zostało uznane za pomnik historii.

Na co zwrócić uwagę

• Attykę – pas okien przedzielonych kolumienkami, sterczyny, szczyciki i woluty z narożnymi wieżyczkami. To ona nadaje budynkowi charakterystyczną sylwetkę.
• Cztery portale z kolumnami i trójkątnymi naczółkami; nad głównym jest relief z kartuszem.
• Okna pierwszego piętra rozmieszczone nieregularnie, z naczółkami w kształcie oślich grzbietów i trójkątów.
• Wieżę z tarczami zegarowymi i barokowym hełmem z podwójnym prześwitem.
• Pręt chełmiński na ścianie zachodniej – miarę długości 432,5 cm, stosowaną w całym państwie zakonnym.

Co zobaczysz w muzeum

Wystawa historyczna zajmuje pięć sal i prowadzi od pradziejów – z zabytkami z wykopalisk w Kałdusie i Starogrodzie – po II wojnę światową. Osobna część opowiada o Akademii Chełmińskiej działającej w latach 1386–1818, o rzemiośle, polskich organizacjach i garnizonie z czasów międzywojennych. Są też wystawa biograficzna poświęcona chirurgowi i generałowi Ludwikowi Rydygierowi oraz galeria obrazów chełmińskiego malarza Antoniego Piotrowicza. Turyści zwiedzają również salę sądową z malowidłami o tematyce biblijnej.

Ciekawostki

Muzeum ma oddział w Baszcie Prochowej w murach miejskich, z ekspozycją etnograficzną i drewnianym rowerem z końca XIX wieku. Z basztą wiąże się legenda o pokutującym duchu Bernarda Szumborskiego.

Tripto podpowiada

Muzeum jest czynne przez cały rok; aktualne godziny i ceny sprawdź w informacji turystycznej w ratuszu. Na budynek i wystawy zaplanuj około godziny. Fara z relikwiami św. Walentego stoi przy południowo-wschodnim narożniku rynku, a zespół klasztorny Sióstr Miłosierdzia i spacer wzdłuż murów nad skarpą Wisły to naturalne przedłużenie wizyty.