Prażonki Porębskie

We wrześniowy weekend Poręba pachnie prażonymi ziemniakami — to tu, w północnej części Jury Krakowsko-Częstochowskiej, narodziła się potrawa, która ma dziś status regionalnego skarbu. Prażonki to ziemniaki prażone przez długie godziny razem z kiełbasą, boczkiem i cebulą, tradycyjnie na ognisku, w żeliwnym kociołku.

Skąd się wzięły prażonki

Przepis wywodzi się z Poręby i okolic — dzisiejszych gmin Zawiercie i Myszków — i stąd rozszedł się po całej Jurze. To kuchnia cierpliwości: ziemniaki, smalec, cebula, sól i pieprz, do tego kiełbasa i boczek, prażone są powoli, aż nabiorą złotego koloru i gęstej, zapieczonej konsystencji. Długi czas przygotowania sprawia, że w gastronomii prażonki spotyka się rzadko — to potrawa wspólnego gotowania na świeżym powietrzu, wpisana w wiosenno-jesienne wyprawy za miasto.

Festiwal i oficjalne uznanie

W 2003 roku zorganizowano pierwszy Festiwal Prażonek, a w 2006 roku potrawa trafiła na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Co roku we wrześniu Poręba gości Światowy Festiwal Prażonki: danie powstaje w ogromnym żeliwnym kotle nad ogniskiem, z którego może skorzystać do 500 osób.

W praktyce

Poręba leży między Zawiercem a Myszkowem, blisko Szlaku Orlich Gniazd: Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu ma stąd około 16 km, a Pustynia Błędowska 22 km, więc festiwalową wycieczkę łatwo połączyć ze zwiedzaniem. Termin festiwalu warto sprawdzić w lokalnych komunikatach, bo data przesuwa się w kalendarzu. Poza festiwalem prażonki zdarzają się na imprezach regionalnych i w karczmach Jury.