Pałac w Brynku

Dwie wieże z cebulastymi hełmami, mansardowy dach i attyka z figurami myśliwego, robotnika, rolnika i rybaka – pałac w Brynku to jedna z najokazalszych rezydencji magnackich Górnego Śląska. Swój obecny, eklektyczny kształt zawdzięcza hrabiemu Hugonowi II Henckel von Donnersmarckowi, który w 1904 roku kupił majątek na główną siedzibę swojej linii rodu. Od 1946 roku pałac służy szkole leśnej, a wokół rozciąga się park krajobrazowy z ogrodem botanicznym.

Historia: od Rosenthalów do Donnersmarcków

Na początku XIX wieku majątek w Brynku nabył wrocławski kupiec Bernhard von Rosenthal, a pierwszy pałac stanął tu w 1829 roku. W drugiej połowie stulecia Otto von Rosenthal przebudował go według planów Karla Johanna Lüdeckego – w 1872 roku rezydencja zyskała skrzydła. W 1889 roku zmarł ostatni dziedzic, Hugo von Rosenthal, zostawiając małoletnią córkę, a sprzedaż majątku sfinalizowano w 1904 roku.

Nowym właścicielem został hrabia Hugo II Henckel von Donnersmarck z Siemianowic. Rok później przeprowadził ostatnią wielką przebudowę według projektu wrocławskiego architekta Karla Grossera, nadając pałacowi eklektyczny charakter z przewagą elementów barokowych. Wtedy, w 1905 roku, powstały też zabudowania gospodarcze oddzielające część pałacową od parku. Donnersmarckowie zostali w Brynku do II wojny światowej, a sama rezydencja uniknęła wojennych zniszczeń.

Od Hitlerjugend do szkoły leśnej

W 1945 roku w pałacu działała szkoła Hitlerjugend, a potem żeńskie seminarium nauczycielskie. W 1946 roku budynek stał się siedzibą Gimnazjum Leśnego, przekształconego później w liceum i technikum leśne. Dziś mieści się tu internat Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego. W czasach PRL-u w pałacowej kaplicy urządzono sklep; zsekularyzowaną kaplicę oddano kościołowi dopiero w 1991 roku.

Co zobaczyć

• Fasadę z portykiem na dwóch jońskich kolumnach, kartuszem z herbem Hugona II nad oknem pierwszego piętra i attyką z czterema figurami.
• Kaplicę pałacową w zachodnim skrzydle, nakrytą cebulastym hełmem z latarnią i połączoną z pałacem galerią.
• Wieżę ciśnień z zegarem z 1906 roku – przez jej przelotową bramę przechodzi się z części gospodarczej do parku.
• Park krajobrazowy wzorowany na ogrodach angielskich, z widokowymi polanami i pomnikowymi dębami, lipami, bukami i wiązami, a także daglezjami, choinami kanadyjskimi i cyprysami.
• Ogród botaniczny we wschodniej części parku, założony tuż po wojnie na 5 ha – z alpinarium, torfowiskiem, roślinami leczniczymi, stawami i pergolami.

Tripto podpowiada

Pałac jest czynnym internatem szkoły, więc najlepiej ogląda się go z zewnątrz, spacerując po parku – na pałac, park i ogród botaniczny przeznacz 1–1,5 godziny. Park ciągnie się ze wschodu na zachód między szosą Tarnowskie Góry–Lubliniec a rzeczką Stołą, a wchodzi się do niego przez dwie bramy od strony szosy. Wizytę warto połączyć z innymi rezydencjami Donnersmarcków w okolicy, m.in. ze Świerklańcem.