Muzeum Pro Memoria Edith Stein w Lublińcu

Przy ul. Edyty Stein 2 w Lublińcu stoi kamienica, w której mieszkali dziadkowie Edyty Stein – rodzina Courantów. Na jej piętrze od 28 lutego 2009 roku działa Muzeum Pro Memoria Edith Stein, poświęcone filozofce, karmelitance i świętej, patronce Europy i miasta. To muzeum bez gablot pełnych eksponatów: liczy się w nim nastrój, światło i dwie autentyczne pamiątki z rodzinnego domu.

Lubliniec – „ukochane miasto”

Edyta Stein urodziła się w 1891 roku we Wrocławiu w żydowskiej rodzinie. Jako dziecko przyjeżdżała do krewnych w Lublińcu na wakacje i – jak wspominała – nie było dla dzieci większej radości niż wyjazd do tego małego miasteczka, gdzie znały każdy kąt. O Lublińcu mówiła „moje ukochane miasto”, a wyjeżdżając z Wrocławia: „jedziemy do domu”. Z agnostyczki stała się studentką filozofii, potem konwertytką i karmelitanką – siostrą Teresą Benedyktą od Krzyża. Aresztowana w Holandii, zginęła w Auschwitz-Birkenau w 1942 roku. W 2008 roku dekretem Stolicy Apostolskiej została ustanowiona patronką Lublińca.

Drzwi i próg ocalone z kotłowni

Z domu dziadków, choć budynek przetrwał wojnę, zachowało się niewiele: próg i drzwi wejściowe. Gdy zaczęto ich szukać, okazało się, że leżały w kotłowni i czekały na pocięcie i spalenie. Dziś to właśnie przez te drzwi wchodzi się do sal muzeum – stąpając po progu, przez który wielokrotnie przechodziła przyszła święta.

Co zobaczyć

Koncepcję muzeum przygotował lublińczanin Marcin Cyroń, wzorując się na Muzeum Powstania Warszawskiego. Zamiast eksponatów są podświetlone tablice, półmrok i muzyka.

• Drzewo genealogiczne rodziny Steinów, której dzieje można prześledzić od połowy XVII wieku.
• Tablice biograficzne: dzieciństwo, studia, chrzest, klasztor i ostatnia droga do Auschwitz.
• Instalacja z brukiem i torami kolejowymi, które przechodzą w obraz i kończą się smugą światła – nawiązanie do transportu, którym Edyta Stein jechała do obozu.
• Mapa Europy z miejscami związanymi z patronką kontynentu oraz informacje o Holokauście.
• Sala wystaw czasowych i monitory z filmami z uroczystości nadania miastu patronatu.

Wszystkie teksty przetłumaczono na angielski i niemiecki. W 2012 roku muzeum odwiedził prezydent Bronisław Komorowski.

Tripto podpowiada

• Godziny: dni otwarcia bywały zmieniane – przed wizytą zadzwoń do Centrum Informacji Turystycznej w Lublińcu (tel. +48 534 200 582), które podaje kontakt do muzeum.
• Czas: na ekspozycję wystarczy 30–45 minut.
• Szlak Edyty Stein: w mieście są też pomnik świętej na Małym Rynku, Skwer Steinów i sanktuarium św. Teresy Benedykty od Krzyża przy ul. Oleskiej.