Mazurski Park Krajobrazowy

Mazurski Park Krajobrazowy to najstarszy park krajobrazowy w województwie warmińsko-mazurskim – ponad 560 km² lasów, jezior i dawnych mazurskich wsi między Mrągowem, Mikołajkami, Piszem a Rucianem-Nidą. W jego granicach leżą Śniardwy, północna część Puszczy Piskiej i szlak kajakowy Krutyni. To idealne miejsce na kajak, rower i ciche spacery poza głównymi kurortami, a siedziba parku w Krutyni jest dobrym punktem startowym.

Park w liczbach

Według danych parku:

• powierzchnia 56 258 ha, otulina 19 154 ha,
• lasy 29 020 ha, wody 16 081 ha,
• 71 jezior i 12 rezerwatów przyrody,
• siedem gmin: Mrągowo (gmina wiejska), Piecki, Świętajno, Ruciane-Nida, Pisz, Mikołajki i Orzysz.

Ponad 90% parku należy do rezerwatu biosfery UNESCO „Jeziora Mazurskie”, a duże fragmenty – do obszarów Natura 2000 „Puszcza Piska” i „Jezioro Łuknajno”.

Historia

Pomysł parku narodowego na Mazurach zgłosił w połowie lat 60. prof. Władysław Szafer. Pierwszą uchwałę o parku krajobrazowym podjęto w 1970 roku, ale z powodu błędów formalnych park utworzono ponownie uchwałami rad wojewódzkich w Suwałkach i Olsztynie z 5 i 8 grudnia 1977 roku. Początkowo miał ok. 49 tys. ha, w latach 80. powiększono go. W latach 1990–1993 przygotowano projekty Mazurskiego Parku Narodowego, który w 2011 roku wpisano do krajowej koncepcji zagospodarowania przestrzennego – do dziś jednak nie powstał.

Co zobaczyć w Mazurskim Parku Krajobrazowym

• Jezioro Śniardwy – największe jezioro Polski, z wyspami i punktami widokowymi w Niedźwiedzim Rogu.
• Rezerwat Łuknajno – pierzowisko łabędzi niemych i wieże obserwacyjne 5 km od Mikołajek.
• Krutynia – jeden z najbardziej znanych szlaków kajakowych w Polsce, z rezerwatami Krutynia Górna i Dolna.
• Krutyń – zabytkowy drewniany budynek dyrekcji, Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Kulturowej z izbą przyrodniczą oraz ośrodek rehabilitacji bocianów.
• Popielno nad Śniardwami – znane z hodowli konika polskiego.
• Muzea: im. Walentyny Dermackiej w Pieckach, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w leśniczówce Pranie, izba regionalna w Wejsunach.

Szlaki piesze, rowerowe i kajakowe

Park ma ponad 150 km ścieżek przyrodniczych i tras rowerowych. Warto wybrać m.in.:

• „Okolice Łuknajna” – 7,3 km przez łąki nad jeziorem,
• „Rezerwat Krutynia” – 2,4 km wzdłuż rzeki do Jeziora Krutyńskiego,
• „Krutyń – Zgon” i „Krutyń – Rosocha”,
• Rodzinny Szlak Turystyczny „Mrągowo–Krutyń” i Szlak bociani.

Na całym dorzeczu Krutyni obowiązuje strefa ciszy, a biwakować można tylko w wyznaczonych miejscach. Park udostępnia bezpłatną aplikację mobilną z trasami.

Dla kogo

Park to dobry wybór dla rodzin z dziećmi (krótkie, płaskie ścieżki edukacyjne i bociany w Krutyni), kajakarzy, rowerzystów i obserwatorów ptaków. Kto szuka spokoju, powinien nocować w małych wsiach w głębi lasu zamiast w centrach kurortów, a zwiedzanie rozłożyć na co najmniej dwa–trzy dni: jeden na Krutynię, drugi na Śniardwy i Łuknajno.

Kiedy jechać i informacje praktyczne

Teren parku jest dostępny przez cały rok i bez opłat (stan na październik 2026). Kajaki, łodzie i większość wypożyczalni działa sezonowo, zwykle od wiosny do wczesnej jesieni – zimą zostają spacery, rowery przy dobrej pogodzie i obserwacja ptaków. Jesień w Puszczy Piskiej bywa najpiękniejszą porą roku.

Kontakt z dyrekcją: Krutyń 66, 11-710 Piecki, tel. 89 742 14 05, e-mail krutyn@mazurskipark.pl.

Dojazd

Krutyń, siedziba parku, leży w gminie Piecki, w zachodniej części parku; najbliższe większe miasta to Mrągowo i Mikołajki. Z Warszawy do serca parku jest ok. 250–280 km, a do lotniska Olsztyn-Mazury w Szymanach – mniej niż godzina jazdy.