Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Białymstoku

Na białostockim osiedlu Wysoki Stoczek stoi świątynia, która wygląda na barokową, choć ma niewiele ponad trzydzieści lat. Kościół Zmartwychwstania Pańskiego zbudowano w latach 1991–1996 jako echo utraconego kościoła z Berezwecza na dzisiejszej Białorusi — i jako miejsce pamięci o Polakach, którzy zginęli z rąk najeźdźców.

Historia: kościół z pamięci

Parafię erygował 24 czerwca 1990 roku bp Edward Kisiel, a jej pierwszym proboszczem i budowniczym kościoła został ks. prałat Tadeusz Krawczenko. Projekt przygotował architekt Michał Bałasz. Wzorem był pobazyliański kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Berezweczu (dawne województwo wileńskie), jeden z najlepszych przykładów baroku wileńskiego, wysadzony przez władze sowieckie. Białostocka budowla nie jest jednak kopią: brakuje m.in. zwielokrotnionych pilastrów w dolnej kondygnacji wież, a nisze i okna zamieniono miejscami.

Związek z Berezweczem ma też wymiar osobisty. W kościele upamiętniono trzech kapłanów archidiecezji wileńskiej — Władysława Maćkowiaka, Stanisława Pyrtka i Mieczysława Bohatkiewicza — rozstrzelanych przez Niemców 4 marca 1942 roku i beatyfikowanych przez Jana Pawła II w 1999 roku. W 2019 roku parafia poświęciła medaliony ku ich czci.

Co zobaczyć

Kościół to trzynawowa neobarokowa bazylika z dwiema wieżami, apsydą i kaplicą Grobu Pańskiego, a pod nią mieści się drugi, dolny kościół. Budowla ma 54,25 m długości (z tarasem i schodami) i 50 m wysokości z wieżami; podczas uroczystości mieści około 1500 osób.

• Sanktuarium Gloria Victis pod tarasem wejściowym, poświęcone obrońcom Białegostoku z września 1939 roku,
• rzeźby Jerzego Grygorczuka i polichromie Jerzego Pasternaka z Krakowa, wykonywane od 1997 roku — wśród postaci są Ewangeliści, Jan Paweł II i kard. Józef Glemp,
• organy zbudowane w 1961 roku przez szwedzkiego organmistrza Nilsa Hammarberga, sprowadzone ze Szwecji w 2022 roku i zamontowane w 2023 roku.

Tripto podpowiada

To czynna parafia przy ul. ks. abp. Romualda Jałbrzykowskiego 5, więc wnętrze najlepiej oglądać poza mszami. Na samą fasadę, górny kościół i sanktuarium pod tarasem wystarczy około 30–45 minut. Przyjrzyj się fasadzie z drugiej strony ulicy — dopiero z dystansu widać, jak dwie wieże i półokrągły środkowy ryzalit naśladują wileński barok.

Nie myl tej świątyni z prawosławną cerkwią Zmartwychwstania Pańskiego przy ul. Władysława Sikorskiego 9 — to zupełnie inny obiekt. Parafia udostępnia na swojej stronie wirtualny spacer, który przyda się, jeśli trafisz na zamknięte drzwi.