Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa

Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa to jedna z najstarszych kolejek w Wielkopolsce – jej historia zaczęła się w 1884 roku. Dawna sieć łączyła Gniezno z Witkowem, Powidzem i Anastazewem, dziś pociągi jeżdżą sezonowo tylko krótkim odcinkiem ze stacji Gniezno Wąskotorowe do Lasu Jelonek. To spokojna wycieczka dla rodzin z dziećmi i miłośników kolei, a przy okazji okazja, by zobaczyć tabor, który pamięta lepsze czasy.

Historia w pigułce

• 1884 – cukrownia w Gnieźnie buduje linię do Odrowąża o rozstawie 900 mm.
• 1893–1896 – linię odkupuje sejmik powiatu witkowskiego, przekuwa na 600 mm i wydłuża; w 1894 roku powstaje Witkowska Kolej Powiatowa, w 1896 roku ruszają pociągi. Kolejne linie powstają do 1911 roku.
• 1927 – po likwidacji powiatu witkowskiego kolej przejmuje powiat gnieźnieński i zmienia nazwę.
• 1928 – GKW jako pierwsza kolej w Polsce wprowadza wagon motorowy.
• 1957 – wszystkie linie przekuto na 750 mm; w 1986 roku zawieszono przewozy pasażerskie.
• 1 września 2015 – ze względu na zły stan toru ruch zostaje wstrzymany.
• 2018–2019 – za 278 tys. zł odnowiono 3,5 km toru w Gnieźnie i zbudowano stację Las Jelonek ze 100-metrowym peronem; od 8 września 2019 roku pociągi znów wożą pasażerów.

Sezon 2026

W lipcu i sierpniu 2026 roku kolejka kursowała we wszystkie soboty i niedziele, z odjazdami o 12:00 i 14:00; podróż w obie strony trwała ok. godziny. Bilet normalny w jedną stronę kosztował 5 zł, ulgowy 2 zł. Przejazdy organizowało Towarzystwo Miłośników Gniezna, a samorząd województwa przekazał na działalność kolejki 300 tys. zł. Poza wakacjami pociągi nie kursują.

Stan i przyszłość

Do jazdy nadają się dziś dwie lokomotywy spalinowe i kilka wagonów; jedna lokomotywa spłonęła przed laty. Tor jest przejezdny tylko do Lasu Jelonek. Powiat szacuje remont kilometra toru na ok. 1 mln zł – odtworzenie trasy do Witkowa to ok. 20 mln zł, do Powidza 27 mln zł, do Anastazewa ok. 37 mln zł. Na dawnej trasie zachowała się m.in. stacja Przybrodzin, opisywana jako jedyna stacja kolejowa w Polsce położona na plaży.

Tripto podpowiada

W 2026 roku wakacyjne kursy ogłoszono na początku lipca, więc przed kolejnym sezonem sprawdź komunikaty powiatu i lokalnych mediów. Na przejazd z dojściem i obejrzeniem stacji zaplanuj ok. 1,5 godziny. Wizytę możesz połączyć z zabytkową Parowozownią Gniezno i spacerem po starym mieście z katedrą na Wzgórzu Lecha.