Główny Szlak Sudecki

Czerwony szlak przez całe polskie Sudety mija Śnieżkę i Śnieżnik, ale nie wchodzi na ich wierzchołki. To pamiątka po czasach PRL: tereny przygraniczne były wtedy ściśle strzeżone, więc czerwone znaki prowadzono z dala od granicy, czasem nawet asfaltem. Dziś ten długodystansowy szlak imienia Mieczysława Orłowicza łączy Świeradów-Zdrój z Prudnikiem i przecina niemal wszystkie pasma polskich Sudetów — od Gór Izerskich po Góry Opawskie.

Historia: pomysł Orłowicza

Pomysłodawcą szlaku przez całe Sudety był Mieczysław Orłowicz — krajoznawca, założyciel Akademickiego Klubu Turystycznego we Lwowie i jedna z najważniejszych postaci polskiej turystyki. Koncepcję przyjęto w 1947 roku podczas zebrania Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w Jeleniej Górze, a znakowanie ruszyło rok później. Imię Orłowicza szlak otrzymał w 1973 roku, na stulecie zorganizowanej turystyki w Polsce.

Przebieg zmieniał się wielokrotnie. Przez lata trasa kończyła się na stacji kolejowej w Paczkowie, a dopiero później przedłużono ją przez Głuchołazy i Góry Opawskie do Prudnika.

Ile to kilometrów

Długość zależy od przyjętego pomiaru i aktualnego przebiegu. Punktacja Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK podaje 428,7 km, podzielonych na 48 odcinków, a popularne opracowania mówią o około 440–444 km. Suma podejść na całej trasie przekracza 14 tys. metrów, a szacowany czas przejścia to ponad sto godzin marszu. Rekordziści robią to znacznie szybciej: Łukasz Wróbel pokonał szlak ze wsparciem w 82 godziny i 12 minut (2024).

Przebieg i najciekawsze miejsca

• Góry Izerskie — start w Świeradowie-Zdroju, Stóg Izerski i schronisko Wysoki Kamień nad Szklarską Porębą.
• Karkonosze — Wodospad Kamieńczyka, krawędź Śnieżnych Kotłów, Przełęcz Karkonoska i Równia pod Śnieżką, potem zejście do Karpacza.
• Rudawy Janowickie, Góry Kamienne i Sowie — Krzeszów z barokowym opactwem, schronisko Andrzejówka, Wielka Sowa i Przełęcz Srebrna.
• Góry Stołowe — Wambierzyce, Skalne Grzyby, Karłów i labirynt Błędnych Skał.
• Ziemia Kłodzka — uzdrowiska Kudowa-Zdrój i Duszniki-Zdrój, Góry Orlickie i Bystrzyckie, Międzygórze i schronisko na Hali pod Śnieżnikiem.
• Wschodni odcinek — Lądek-Zdrój, Złoty Stok, Paczków, Głuchołazy, schronisko pod Biskupią Kopą i meta w Prudniku.

Szlak w praktyce

GSS można przejść jednym ciągiem w kilka tygodni albo rozłożyć na weekendowe odcinki — wiele etapów zaczyna się i kończy w miejscowościach z dworcem kolejowym lub przystankiem autobusowym. Szlak nie wymaga umiejętności wspinaczkowych, ale długość, suma podejść i zmienna nawierzchnia wymagają kondycji. Na trasie są liczne schroniska, głównie PTTK; w sezonie warto rezerwować noclegi z wyprzedzeniem. Za przejście kolejnych odcinków można zdobywać punkty do Górskiej Odznaki Turystycznej i specjalną odznakę GSS.

Tripto podpowiada

Jeśli chcesz najpierw sprawdzić, czy długie wędrowanie jest dla ciebie, zacznij od karkonoskiego odcinka ze Szklarskiej Poręby do Karpacza — to najbardziej wysokogórski i widokowy fragment, z dobrą siecią schronisk. Pamiętaj, że w Karkonoskim Parku Narodowym i Parku Narodowym Gór Stołowych obowiązują regulaminy parków i opłaty za wstęp, a zimą część grzbietowych odcinków bywa zamykana z powodu zagrożenia lawinowego. Przed wyjściem sprawdź pogodę, komunikaty parków i aktualny przebieg znakowania; przyda się mapa offline i zapas wody na odcinki między schroniskami.