Dolina Wodącej

Dnem Doliny Wodącej nie płynie żaden potok, choć nazwa mówi coś zupełnie innego. Ta mniej więcej 3-kilometrowa sucha dolina krasowa między Smoleniem koło Pilicy a Domaniewicami koło Wolbromia zbiera niemal wszystko, z czego słynie Jura: białe wapienne ostańce, jaskinie, ślady średniowiecznych grodzisk i ruinę zamku na stożkowatym wzgórzu. W jednej z tutejszych jaskiń archeolodzy odkryli jedne z najstarszych śladów człowieka na ziemiach polskich.

Sucha dolina pod zamkiem

Woda nie zatrzymuje się tu na powierzchni, bo wsiąka w spękane wapienie, a jedynym jej śladem jest niewielkie źródło Tarnówki u wylotu doliny od strony Domaniewic. Różnica wysokości między dnem a szczytami skał sięga niemal 100 metrów, dlatego dolina wydaje się głębsza, niż wynikałoby z jej długości. Od strony Smolenia całość zamyka Góra Zamkowa z ruinami gotyckiego zamku Pilcza, chroniona jako rezerwat przyrody „Smoleń”. Dolina leży w Parku Krajobrazowym Orlich Gniazd.

Co zobaczyć

• Zegarowe Skały – jeden z większych zespołów skalnych Jury, z basztami i iglicami, Jaskinią Zegarową i pobliską Jaskinią Jasną.
• Biśnik – grupa skał z charakterystycznym oknem skalnym, Jaskinią na Biśniku i Jaskinią Psią.
• Grodzisko Pańskie i Grodzisko Chłopskie – wzgórza, na których w średniowieczu istniały umocnienia; na Grodzisku Pańskim odsłonięto relikty fortyfikacji z XIII wieku.
• Ruiny zamku w Smoleniu – najlepszy punkt, by zobaczyć dolinę z góry.

Biśnik: archeologia sprzed setek tysięcy lat

Jaskinia na Biśniku to jedno z najważniejszych stanowisk paleolitycznych w Polsce, na którym wciąż prowadzone są badania. Ślady obecności człowieka datuje się tu na co najmniej 150–120 tys. lat temu, a niektóre opracowania przesuwają najstarsze warstwy jeszcze dalej w przeszłość. Jaskinia jest zamknięta dla zwiedzających, więc oglądasz ją wyłącznie z zewnątrz. Śląska Organizacja Turystyczna przypomina też inną ciekawostkę: w jednej z jaskiń doliny znaleziono pozostałości warsztatu XVII-wiecznego fałszerza monet.

Szlaki

Przez dolinę prowadzą trzy znakowane trasy:

• czerwony Szlak Orlich Gniazd (Olkusz – Bydlin – Zegarowe Skały – zamek w Smoleniu – Pilica), także w wariancie rowerowym,
• niebieski Szlak Warowni Jurajskich (Wolbrom – Zegarowe Skały – Ryczów – Ogrodzieniec),
• zielony Szlak Jaskiniowców – pętla o długości ok. 10 km, wytyczona w 2005 roku, łącząca najciekawsze skały i jaskinie.

Część zielonego szlaku przebiega przez grunty prywatne, a jego przebiegu nie uzgodniono z właścicielami. Trzymaj się więc wyraźnych ścieżek i nie skracaj drogi przez pola.

Tripto podpowiada

Najwygodniej zacząć w Smoleniu pod ruinami zamku i iść dnem doliny w stronę Zegarowych Skał. Sam spacer tam i z powrotem zajmuje ok. 2 godziny, a pętla z wejściem na Biśnik i Grodzisko Pańskie to raczej pół dnia. Ścieżki są gruntowe, a po deszczu zbocza i skały robią się śliskie – przydadzą się buty z dobrą podeszwą. Trasa nie nadaje się dla wózków. Do jaskiń nie wchodź: część jest zamknięta, część leży na prywatnym terenie. Wieczorne światło najlepiej wydobywa biel Zegarowych Skał.

W okolicy

Tuż obok leżą ruiny zamku Pilcza w Smoleniu. Kilka kilometrów dalej czekają pałac w Pilicy, ruiny strażnicy w Ryczowie i zamek w Bydlinie, a do zamku Ogrodzieniec w Podzamczu jest niespełna 8 km.