Dolina Pięciu Stawów Polskich

Dolina Pięciu Stawów Polskich to wysokogórska kotlina w Tatrach Wysokich, w której leży największe i najgłębsze jezioro Tatr. Wbrew nazwie stawów jest tu sześć, a nad Przednim Stawem stoi najwyżej położone schronisko w Polsce, na wysokości 1672 m. To cel na cały dzień dla osób z dobrą kondycją, nie spacer przy drodze.

Krajobraz po lodowcu

Dolina ma około 4 km długości, 2 km szerokości i leży na wysokości od około 1625 do 1900 m. Wyrzeźbił ją lodowiec, który zostawił po sobie granitowe płaśnie, gruzowiska głazów i jeziora o łącznej powierzchni około 61 ha. Są to Wielki, Zadni, Czarny, Mały i Przedni Staw Polski oraz okresowe Wole Oko, najmniejsze z nich i zapewne dlatego pominięte w nazwie. Dawna, ludowa nazwa doliny brzmiała po prostu Pięciostawy.

Największy jest Wielki Staw Polski: ma około 34 ha powierzchni, 79,3 m głębokości według pomiarów z 1934 roku i prawie kilometr długości. To najgłębsze i najdłuższe jezioro w Tatrach, a zarazem trzecie co do głębokości w Polsce. Mieści około 13 mln m³ wody, czyli mniej więcej jedną trzecią wody wszystkich tatrzańskich jezior. Dawny przewodnik pisał, że w jego toni zmieściłby się cały kościół Mariacki z wieżą.

Co zobaczyć

Najważniejsze punkty wycieczki to:

• Siklawa – około 40-metrowy wodospad spadający ze ściany progu doliny,
• Wielki Staw Polski z widokiem na Miedziane i grań Świnicy,
• kamienna koliba pasterska przy północno-zachodnim brzegu Wielkiego Stawu, datowana na XVII wiek i uznawana za najstarszy zachowany obiekt tego typu w Tatrach,
• schronisko PTTK nad Przednim Stawem, zbudowane w latach 1948–1953 i nazwane imieniem Leopolda Świerza.

W dolinie nie rosną drzewa, poza jednym modrzewiem nad Wielkim Stawem. Za to łatwo spotkać świstaki i kozice, a na zboczach rosną rzadkie rośliny wysokogórskie.

Historia i ciekawostki

Pierwsi turyści dotarli tu na początku XIX wieku, w tym Stanisław Staszic i Seweryn Goszczyński, który w 1832 roku opisał dolinę jako miejsce „najdzikszej samotności”. Pierwsze schronisko Towarzystwo Tatrzańskie postawiło w 1876 roku nad Małym Stawem. Przez wieki dolinę wypasali górale z Białki, a ostatnie krowy pasły się tu w 1968 roku, kilka lat po wykupieniu całego terenu przez TPN.

Tripto podpowiada

Najpopularniejsze dojście prowadzi z Palenicy Białczańskiej i Wodogrzmotów Mickiewicza zielonym szlakiem przez Dolinę Roztoki: około 5,6 km, 2 godz. 30 min i 674 m podejścia. Za Polaną Nowa Roztoka szlak się rozdziela. Zielony wariant prowadzi obok Siklawy po śliskich, obłych głazach i zajmuje około godziny, a czarny wspina się kamiennymi stopniami prosto do schroniska w około 40 minut. Latem dobrze jest wejść jedną drogą, a zejść drugą.

Z Morskiego Oka przez Świstówkę dojście trwa około 2 godzin, ale ten szlak jest sezonowo zamknięty od 1 grudnia do 15 maja. Na całą wycieczkę zarezerwuj 7–8 godzin. Wstęp do TPN jest płatny, a przed wyjściem sprawdź komunikat parku, prognozę i zimą zagrożenie lawinowe. Schronisko ma około 67 miejsc noclegowych, na nocleg w sezonie warto zarezerwować miejsce wcześniej.