Czarny Staw Gąsienicowy

Na małej, porośniętej kosodrzewiną wysepce tego jeziora miało stanąć mauzoleum Juliusza Słowackiego — pomysł z 1909 roku upadł po protestach obrońców przyrody. Czarny Staw Gąsienicowy, leżący ponad 1620 m n.p.m. pod ścianami Kościelca, to największe jezioro Doliny Gąsienicowej i piąte co do powierzchni w całych Tatrach. Od schroniska Murowaniec dzieli go zaledwie około 30 minut marszu.

Skąd ta czerń

Jezioro jest polodowcowe i leży w kamiennym kotle, który od północy zamyka skalny próg — wypływa z niego Czarny Potok Gąsienicowy. Nazwa pochodzi od bardzo ciemnego, granatowego odcienia wody. Odpowiadają za niego cień pobliskich szczytów i sinice pokrywające przybrzeżne głazy, bo sama woda jest czysta — jej przezroczystość sięga 12 metrów. Staw zamarza zwykle w październiku lub listopadzie i odmarza dopiero między majem a lipcem.

Historia nad brzegiem

Turyści zachwycali się jeziorem od początku XIX wieku. Walery Eljasz, opisując wycieczkę z 1869 roku, porównywał je z Morskim Okiem i przyznawał mu drugie miejsce tylko z powodu braku drzew. Malowali je m.in. Wojciech Gerson i Leon Wyczółkowski. W 1881 roku do stawu wpuszczono pstrągi.

Nad brzegiem stał niegdyś szałas Macieja Sieczki, jednego z pierwszych tatrzańskich przewodników. W 1885 roku Józef Sieczka postawił obok niewielkie dwuizbowe schronisko, w którym można było wynająć tratwę i przepłynąć staw. Budynek spłonął w 1920 roku i nie zostały po nim żadne ślady. Wysepkę, o powierzchni około 310 m², wskazywano jako miejsce wiecznego spoczynku Słowackiego — pomysł popierał m.in. Henryk Sienkiewicz.

Szlak z Murowańca

Ze schroniska PTTK Murowaniec idzie się chwilę za żółtymi znakami, a na pierwszym rozwidleniu skręca w lewo na szlak niebieski. Kamienista ścieżka wspina się łagodnie przez kosodrzewinę po zboczu Małego Kościelca. Po około 10 minutach przecina rozległe piarżysko — w tym rejonie w 1909 roku zginął w lawinie kompozytor Mieczysław Karłowicz. Upamiętnia go Kamień Karłowicza, widoczny w dole po lewej stronie szlaku.

Ostatni odcinek to strome podejście na morenę zamykającą kocioł. Nad wodą otwiera się widok na Kościelec (2155 m), Kozi Wierch (2291 m) i Granaty (2239 m). Szlak niebieski prowadzi dalej wschodnim brzegiem w stronę Zawratu (około 1:50 h), a przy północnym brzegu odchodzi ścieżka na przełęcz Karb.

Tripto podpowiada

Jezioro leży w Tatrzańskim Parku Narodowym, więc kup bilet wstępu do TPN i przed wyjściem sprawdź komunikat o warunkach i zamknięciach szlaków. Nie wolno się tu kąpać ani schodzić ze szlaku — także do Kamienia Karłowicza, który ogląda się ze ścieżki. Psy w TPN są dopuszczone tylko na wybranych trasach i ta do nich nie należy.

Z Murowańca na wycieczkę nad staw i z powrotem zarezerwuj 1,5–2 godziny z odpoczynkiem. Dojście z Kuźnic do Hali Gąsienicowej przez Boczań lub Jaworzynkę wydłuża trasę do całego dnia. Nad stawem nie ma schroniska ani bufetu — zaplecze jest w Murowańcu. Wiosną i jesienią uważaj na zmrożony śnieg i oblodzone kamienie na morenie, zwłaszcza przy zejściu.