Orla Perć

Orla Perć to najtrudniejszy oznakowany szlak w polskich Tatrach i najdłuższa trasa graniowa Tatr Wysokich — prowadzi od Zawratu do Krzyżnego, w większości wschodnią granią Świnicy, przekraczając kilka szczytów powyżej 2000 m. Łańcuchy, klamry i dwie stalowe drabinki ubezpieczają eksponowane trawersy, ale to nie jest spacer: od otwarcia w 1906 roku zginęło na nim 140 osób. Szlak odradza się osobom z lękiem wysokości.

Skąd wejść i jak płynie trasa

Najlepsze bazy to schroniska „Murowaniec” i w Dolinie Pięciu Stawów Polskich; popularne wejścia to niebieski szlak na Zawrat (ok. 2:20 h) i żółty na Kozią Przełęcz. Od 3 lipca 2007 roku odcinki Zawrat–Kozia Przełęcz i Kozia Przełęcz–Kozi Wierch są jednokierunkowe. Całość zajmuje 6–8 godzin latem: Zawrat–Kozia Przełęcz to ok. 1:20 h, dalej Kozi Wierch, Granaty i Krzyżne.

Punkt bez powrotu

Ze środkowej części trasy, między Skrajnym Granatem a Krzyżnem, nie ma możliwości wcześniejszego zejścia — o wejściu trzeba zdecydować przed Granatami i trzeźwo ocenić pogodę, formę oraz zapas czasu. Zimą szlak wykracza poza ruch turystyczny, a poranne obłoki potrafią zamienić łańcuchy w śliskie szyny.

Historia i rekordy

Pomysł szlaku zgłosił w 1903 roku Franciszek Henryk Nowicki, a otwarto go w 1906. Kontynuacja granią Wołoszyna pozostała zamknięta — cały masyw to obszar ochrony ścisłej. Elitarni biegacze pokonują Orlą Perć w nieco ponad godzinę: w 2018 Filip Babicz przebiegł ją w 1:04:23, a w sierpniu 2026 Marcel Broj poprawił rekord do 1:01:30. Dla większości turystów to jednak pełny dzień wysiłku.