Babia Góra

Nazywano ją Matką Niepogód – i nie bez powodu: na kopule Diablaka słońce potrafi w ciągu godziny ustąpić mgle i wichurze. Babia Góra to najwyższy szczyt Beskidów Zachodnich i poza Tatrami najwyższa góra w Polsce, a z jej odsłoniętego wierzchołka przy dobrej pogodzie widać Tatry, Gorce, Beskidy i pasma Słowacji. To wymagająca całodniowa wycieczka, nie spacer widokowy.

Góra o wielu nazwach i dwóch wysokościach

Najwyższy wierzchołek masywu to Diablak (niem. Teufelspitze), który często nazywa się po prostu Babią Górą. Na mapach zwykle widnieje wysokość 1725 m, ale nowe pomiary – lotnicze skanowanie laserowe z 2014 roku i pomiary geodezyjne z 2019 roku – dają niecałe 1724 m. Pod względem wybitności Babia Góra ustępuje w Polsce tylko Śnieżce, a jej północne zbocza wznoszą się nad doliną o około 1100 metrów. W XIX wieku nazywano ją Królową Beskidów, a dziś mieszkańcy Orawy mówią o niej Orawska Święta Góra. Granią biegnie granica polsko-słowacka i Wielki Europejski Dział Wodny.

Legendy i pierwsi badacze

Skąd nazwa? Jedna z legend mówi, że to kupa kamieni wysypana przed chałupą przez babę-olbrzymkę, inna – że skamieniała z żalu ukochana zbójnika. Jan Długosz opisał „Babią Górę” już w 1468 roku jako bardzo wysoką i bogatą w zioła. Benedykt Chmielowski w pierwszej polskiej encyklopedii „Nowe Ateny” (1745) umieścił na jej szczycie jezioro zwane Morskim Okiem, którego tam nigdy nie było. Stanisław Staszic wszedł na szczyt w 1804 roku od strony Orawy i opublikował pierwszy szerszy opis masywu.

Przyroda

Masyw chroni Babiogórski Park Narodowy, utworzony w 1954 roku. Dobrze zachowane piętra roślinności – od regla dolnego przez kosodrzewinę po piętro alpejskie – sprawiły, że 17 stycznia 1977 roku park wpisano na listę światowych rezerwatów biosfery UNESCO. Słowacka część masywu leży w obszarze chronionego krajobrazu Horná Orava.

Szlaki

• Z Przełęczy Krowiarki przez Sokolicę – najpopularniejszy wariant, około 2:30 godz. podejścia według mapy.
• Z Markowych Szczawin przez przełęcz Brona – około 1:30 godz. od schroniska, które jest dobrym punktem startowym z Zawoi Markowej.
• Perć Akademików z Markowych Szczawin – najbardziej stromy i wymagający wariant (około 1:15 godz.), z ubezpieczeniami; bywa zamykany zimą i przy złych warunkach.

Tripto podpowiada

Wstęp na szlaki Babiogórskiego Parku Narodowego jest płatny – bilet kupisz online lub w punktach przy wejściach. Na terenie parku obowiązuje zakaz wprowadzania psów i latania dronami, a poruszać się można wyłącznie po znakowanych szlakach. Na całą wycieczkę zarezerwuj 5–7 godzin. Przed wyjściem sprawdź prognozę i komunikaty parku: na odsłoniętym grzbiecie wieje znacznie mocniej i jest dużo chłodniej niż w dolinie, więc zabierz wiatrówkę i ciepłą warstwę także latem. W razie wypadku dzwoń do GOPR: 985 lub 601 100 300.

Bilety, godziny i dojazd 2026

• Bilet wstępu do Babiogórskiego Parku Narodowego (stan na październik 2026): normalny 10 zł, ulgowy 5 zł. Obowiązuje na każdym szlaku i przy każdym wejściu; kupisz go online, na Wystawie Stałej przy dyrekcji parku (Zawoja 1403) oraz w punktach informacji turystycznej na Polanie Krowiarki i w Zawoi Markowej.
• Wejścia z parkingami: Zawoja Markowa, Przełęcz Krowiarki (Polana Krowiarki) i Stańcowa.
• Parking w Zawoi Markowej: pierwsza godzina 15 zł, każda kolejna 5 zł, powyżej 5 godzin opłata dobowa 30 zł; parkomaty działają całą dobę i przyjmują gotówkę oraz karty, postój można opłacić na maksymalnie 3 doby. Na parkingu jest stacja ładowania samochodów elektrycznych.
• Odległości i czasy przejścia: Krowiarki – Diablak 4,6 km (zejście ok. 1:15); Stańcowa – Diablak 4,5 km, ok. 2:30 w górę i 1:15 w dół; Markowe Szczawiny – Przełęcz Brona – Diablak 3,1 km, ok. 1:30 w górę; Krowiarki – Markowe Szczawiny Górnym Płajem 6,3 km, ok. 2 godzin.
• Perć Akademików: w październiku 2026 szlak jest otwarty i będzie dostępny, dopóki pogoda nie uczyni wędrówki niebezpieczną.
• Jesień i zima: dzień jest krótki, nocą mocno chłodzi, a szlaki w wyższych i zacienionych miejscach bywają mokre i śliskie – zabierz ciepłe ubranie, latarkę i naładowany telefon.
• Wystawa Stała w Zawoi: od listopada do kwietnia wt–pt 9:00–15:00 (w ferie zimowe codziennie oprócz poniedziałków), od maja do października wt–nd 9:00–17:00.
• Psy: zakaz wprowadzania obowiązuje w całym parku z wyjątkiem ścieżki Mokry Kozub.