Żywiecki Park Krajobrazowy

Na szczycie Pilska (1557 m) rośnie kosodrzewina, a niektórzy badacze dopatrują się tu śladów dawnych lodowców. Wokół niego rozciąga się Żywiecki Park Krajobrazowy – według zarządcy najstarszy park krajobrazowy w polskich Karpatach. Chroni najwyższe partie Beskidu Żywieckiego przy granicy ze Słowacją: hale z widokami, stare lasy jodłowe i ostoje niedźwiedzia, wilka i rysia.

Park w liczbach

Park utworzono 13 marca 1986 roku uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bielsku-Białej, a od 1998 roku należy do Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego. Zajmuje 358,7 km², a otulina dodaje kolejne 217,9 km². Obejmuje całą gminę Ujsoły i części gmin Jeleśnia, Milówka, Radziechowy-Wieprz, Rajcza, Świnna i Węgierska Górka. Na wschodzie sięga Jeleśni w dolinie Koszarawy, a na zachodzie dochodzi do granicy lasu nad doliną Soły.

Trzy grupy górskie

• Rozróg Pilska (1557 m) – kopuła z promieniście rozchodzącymi się grzbietami i rzeźbą o cechach wysokogórskich. Geneza tutejszych kotłów i wałów wciąż jest dyskutowana – część badaczy uważa je za polodowcowe.
• Grupa Lipowskiej i Romanki – strome, zalesione pasma z halami na grzbietach, m.in. Lipowską (1324 m), Rysianką (1322 m) i Boraczym Wierchem (1244 m). Hale to jedne z najlepszych punktów widokowych w Beskidach.
• Worek Raczański – zachodnia grupa z licznymi szczytami powyżej 1000 m i kulminacją na Wielkiej Raczy (1236 m).

Przyroda: od buczyny po kosodrzewinę

Park leży w czterech piętrach roślinności, a naliczono w nim ponad 1000 gatunków roślin naczyniowych, m.in. lilię złotogłów, dziewięćsił bezłodygowy i zarzyczkę górską. Żyją tu niedźwiedź brunatny, wilk i ryś, a wśród 106 gatunków ptaków lęgowych są głuszec, cietrzew i puchacz. W Sopotni Wielkiej znajduje się 10-metrowy wodospad, uważany za największy w Beskidach, oraz najdłuższa jaskinia parku – 101 m.

Na terenie parku leży dziesięć rezerwatów przyrody. Warto znać trzy: Romankę, z najlepiej zachowanym poza Babią Górą i Pilskiem starodrzewem regla górnego w wieku około 250 lat, Lipowską z torfowiskami i systemem oczek wodnych oraz Pilsko, przylegające do słowackiego rezerwatu o tej samej nazwie.

Tripto podpowiada

Park jest dostępny bez biletów. Przez jego teren prowadzi odcinek Głównego Szlaku Beskidzkiego, a bazami są schroniska PTTK m.in. w Zwardoniu, na Wielkiej Raczy, na Przegibku i na Hali Miziowej pod Pilskiem. Zimą narciarze wybierają okolice Korbielowa i Pilska. Na wycieczkę na halę zarezerwuj co najmniej pół dnia. Wiele szlaków biegnie granicą – po stronie słowackiej leżą obszary chronione Kysuce i Horná Orava, gdzie w wyższych strefach ochrony nie wolno m.in. schodzić ze szlaków, biwakować, palić ognisk ani spuszczać psów ze smyczy.