Wysoka w Pieninach

Wysoka, czyli Wysokie Skałki (1050 m, dokładnie 1049,9 m), to najwyższy szczyt Pienin i całego Pienińskiego Pasa Skałkowego, a przez jej wierzchołek biegnie granica polsko-słowacka. Las kończy się tuż pod szczytem i nagle wychodzisz na skalną kopułę z czerwonego wapienia, z barierkami i widokiem na Tatry. Najprzyjemniejsza droga prowadzi z Jaworek przez Wąwóz Homole – na szczyt dojdziesz w niecałe dwie godziny.

Historia: góra znana od wieków

Szczyt notowano już w dawnych źródłach i szukano tu nawet kruszców. Dokument górniczy z 1739 roku opisuje górę jako najwyższą w okolicy, okrągłą, ze skałą na szczycie przypominającą zamek, i dodaje, że wejście jest tak przykre, że ledwie pieszy człowiek się wdrapie. Łemkowie nazywali ją Pamiarky – zapewne od dawnej wieży triangulacyjnej – albo Kiczera, od połoniny pod szczytem. Pierwsze odnotowane zimowe wejście na nartach zaliczyli w 1929 roku Marian Gotkiewicz z towarzyszami. Wysoka należy do Korony Gór Polski.

Przyroda

Wierzchołek zbudowany jest z czerwonych wapieni krynoidowych. Od wschodu i południowego wschodu opada urwiskami wysokości 5–20 m. Cała góra jest chroniona: południowe zbocza leżą w słowackim Pienińskim Parku Narodowym, a na polskim stoku północno-zachodnim w 1961 roku utworzono rezerwat Wysokie Skałki. Chroni on jedyny w Pieninach fragment świerkowego boru górnoreglowego. Znaleziono tu m.in. rzadkie mchy i zagrożonego wyginięciem grzyba – koronicę ozdobną.

Jak wejść

• Zielony szlak z Jaworek przez Wąwóz Homole – około 3,6 km w jedną stronę i 515 m podejścia. Ścieżka wiedzie wąskim wąwozem po metalowych kładkach nad potokiem Kamionka; do Dubantowskiej Polany z Kamiennymi Księgami idzie się około 30 minut, a stamtąd na szczyt jeszcze około 75 minut. Ostatni odcinek przez las jest najbardziej stromy.
• Ze Szczawnicy – grzbietem Małych Pienin, np. po wyjeździe wyciągiem na Palenicę. VisitMałopolska proponuje trasę Szczawnica – Wysoka – Wąwóz Homole – Jaworki o długości 13,5 km.
• Ze Słowacji – od przełęczy Stráňanské sedlo, około 1 h 20 min.

Szlaki spotykają się pod przełęczą Kapralowa Wysoka. Końcowe podejście na wierzchołek prowadzi stromo, miejscami po żelaznych, oporęczowanych schodach, przez niewielką galerię widokową.

Tripto podpowiada

Na szczycie mieści się niewiele osób, więc przy ładnej pogodzie w sezonie zaplanuj wejście wcześnie rano. Panorama obejmuje Tatry, Babią Górę, Pasmo Radziejowej, Magurę Spiską, Góry Lewockie i Pieniny Właściwe. Zamiast wracać tą samą drogą, zejdź niebieskim szlakiem grzbietem do schroniska pod Durbaszką (do godziny drogi) i dalej drogą szutrową do Jaworek – wyjdziesz tuż obok parkingu. Jaworki leżą około 7 km za Szczawnicą; samochód zostawisz na dużym parkingu przy wjeździe do wsi.