Trójstyk w Beskidzie Śląskim

W przysiółku Trzycatek na skraju Jaworzynki można w kilka minut obejść trzy państwa: Polskę, Czechy i Słowację. Granice spotykają się tu od 1 stycznia 1993 roku, a sam punkt styku leży nie na polanie z obeliskami, tylko na dnie leśnego jaru, w korycie strumienia. To jeden z najłatwiej dostępnych trójstyków w Polsce, z utwardzoną ścieżką, kładką i wiatami.

Historia: granica, która urodziła się z podziału

Do końca 1992 roku biegła tędy zwykła granica polsko-czechosłowacka. Gdy Czechosłowacja rozpadła się na dwa państwa, w Trzycatku powstał nowy trójstyk – jeden z sześciu na granicach Polski. Po polskiej stronie leży Jaworzynka (gmina Istebna), po czeskiej Hrčava, po słowackiej Čierne. W 1995 roku śmigłowiec przetransportował w rejon styku trzy trójgraniaste obeliski z jasnoszarego granitu, po jednym na terytorium każdego kraju. Każdy ma 215 cm wysokości i waży ponad 800 kg.

Co zobaczyć

• Trzy granitowe obeliski z nazwami państw – ustawione obok siebie, ale żaden nie wskazuje dokładnego punktu styku.
• Jar z potokiem – właściwy trójstyk leży w korycie strumienia na dnie jaru głębokiego na około 8 m i szerokiego na 34 m; to dlatego obeliski stoją obok, na suchym terenie.
• Kładkę nad jarem – pierwszą, drewnianą, oddano w 2007 roku, rozebrano ją w 2016 roku z powodu złego stanu technicznego, a nową otwarto w 2022 roku. Dzięki niej znów da się przejść suchą stopą z Polski na stronę słowacką.
• Mały słupek w miejscu, w którym rzeczywiście zbiegają się trzy granice.
• Wiaty i miejsca na grilla po polskiej stronie oraz widoki na niskie grzbiety południowej części Beskidu Śląskiego.

Ciekawostki

Od 2009 roku w sobotę po 15 sierpnia (po dorocznym odpuście w miejscowej parafii) odbywają się tu spotkania modlitewne trzech narodów. Ich inicjatorem był biskup żyliński Tomáš Galis. Ołtarz przez lata stawiano za każdym razem od nowa, aż w 2016 roku parafianie z Trzycatka zbudowali ołtarz stały. Trójstyk bywa też sceną transgranicznych imprez kulturalnych i sportowych.

Tripto podpowiada

Nie jedź samochodem pod sam trójstyk – na ostatnim odcinku obowiązuje zakaz wjazdu, który nie dotyczy mieszkańców Trzycatka. Wojewódzka informacja turystyczna radzi zostawić auto na płatnym parkingu Centrum Wypoczynkowo-Sportowego „Jaworzynka” (opłata w recepcji) i dalej iść pieszo – to krótki spacer. Ścieżka jest utwardzona, obok schodów przygotowano podjazd dla wózków i rowerów, więc trasa nadaje się dla rodzin z małymi dziećmi. Na miejscu nie ma sklepu ani restauracji, za to są ławki i zadaszenia, więc warto zabrać prowiant. Na samą wizytę wystarczy godzina; jeśli chcesz zobaczyć więcej, w pobliżu trójstyku odgałęzia się zielony szlak prowadzący na stronę słowacką.