Stary Groń w Beskidzie Śląskim

Na polanach Starego Gronia owce wypasano przez ponad trzysta lat – pierwszy szałas założył tu niejaki Gawlas już w pierwszej połowie XVII wieku, co czyni ten grzbiet najstarszym ośrodkiem pasterstwa w Brennej. Dziś pod szczytem (791 m n.p.m.) stoi drewniana, 12-metrowa wieża widokowa, a obok bacówka zbudowana według dawnych zasad beskidzkiego budownictwa. To jeden z najłatwiej dostępnych punktów widokowych Beskidu Śląskiego.

Grzbiet z pasterską historią

Nazwą Stary Groń określa się nie tylko kulminację, ale cały prawie płaski grzbiet o długości blisko 3 km, odchodzący na północny zachód od Grabowej i rozdzielający doliny Leśnicy i Hołcyny. Stoki nad Hołcyną są strome i zalesione, a łagodniejsze zbocza nad Leśnicą pokrywają polany, na których rozłożyły się przysiółki Brennej: Grabowa, Pod Stary Groń i Na Tłoczki.

Szałas „Stary Groń” wzmiankowano w dokumentach już w 1689 roku. Jeszcze w 1913 roku badacz pasterstwa Ludomir Sawicki zanotował tu szałas, w którym ośmiu wspólników wypasało 186 owiec i 10 krów. Wypas trwał do lat 60. XX wieku; dziś owce pojawiają się na polanach tylko okazjonalnie.

Co zobaczyć

• Wieżę widokową – na taras prowadzi 40 schodów, wstęp jest bezpłatny i możliwy o każdej porze. Widać stąd doliny Hołcyny i Brennicy, pasmo Błatniej, Skrzyczne, Orłową, Równicę, Stożek i Czantorię, a na horyzoncie Łysą Górę w Beskidzie Śląsko-Morawskim.
• Bacówkę i stoły z ławami – dobre miejsce na piknik z własnym prowiantem.
• Tablice przyrodnicze o faunie i florze Beskidu Śląskiego oraz dużą mapę okolicy.
• Kapliczkę na przełęczy (752 m n.p.m.) przy zielonym szlaku.

Ciekawostki

Na polanach Starego Gronia znajdują się najbogatsze w Polsce stanowiska naparstnicy purpurowej – latem łąki zakwitają tu jej fioletowymi kwiatostanami. Warto też wiedzieć, że na mapach Geoportalu nazwy Stary Groń i sąsiedniej Horzelicy są zamienione miejscami.

Tripto podpowiada

Najkrótsze dojście prowadzi żółtym szlakiem z Brennej Leśnicy – to ok. 2 km, miejscami stromo i po betonowych płytach; zejście zajmuje około pół godziny. Zielony szlak sprowadza do Brennej Centrum, a grzbietem biegnie czarny szlak z Brennej na Grabową. Wygodna jest też trasa z Przełęczy Salmopolskiej przez Grabową – łatwa i krótka, ale kończy się w Brennej, więc lepiej dojechać autobusem. Na samym Starym Groniu nie było punktu gastronomicznego (według relacji z 2021 roku jedzenie trzeba przynieść ze sobą; najbliższe lokale są na Grabowej i Przełęczy Salmopolskiej). Autobusy z przystanku Brenna Leśnica kursują rzadko – sprawdź rozkład przed wyjściem.