Hala Jaworowa

W 1913 roku w szałasie na Kotarzu nad Brenną pasło się 211 owiec i 12 krów – był to wtedy jeden z największych szałasów w Beskidzie Śląskim. Po pasterzach została rozległa Hala Jaworowa, zwana też Polaną Kotarską: łąka na wysokości 820–920 m n.p.m. z niemal dookolną panoramą od Skrzycznego po szczyty po czeskiej stronie granicy. Latem zakwita tu jedna z najliczniejszych w Polsce populacji naparstnicy purpurowej.

Gdzie leży Hala Jaworowa

Polana zajmuje boczny, północno-zachodni grzbiet Kotarza, ciągnąc się od stoków jego najwyższego wzniesienia (974 m n.p.m.) po kotę 918 m. Administracyjnie należy do wsi Brenna w powiecie cieszyńskim, a cały masyw leży w Parku Krajobrazowym Beskidu Śląskiego. Grzbiet Kotarza oddziela Brenną od Szczyrku. Nazwa „Kotarz” bywa łączona z owcami, które miały się tu „kocić”, ale prawdopodobnie pochodzi od słowackiego „chotár” – obszaru gminnego lub jego granicy.

Historia: kilka wieków pasterstwa

Hala była częścią dawnego terenu wypasowego „Kotarz”, który obok Starego Gronia tworzył największy ośrodek szałaśniczy w Brennej. „Szałas Kotarz” wzmiankowano już w 1689 roku, a w 1755 roku wymieniano go jako jedno z dziewięciu gospodarstw pasterskich brennian. Wypas trwał do lat 60. XX wieku. W latach 70. i 80. tradycję kontynuowała duża eksperymentalna owczarnia Instytutu Zootechniki PAN, zbudowana w dolnej części polany przy niebieskim szlaku. Po zakończeniu wypasu opuszczony budynek niszczał i w pierwszej dekadzie XXI wieku został rozebrany. Dziś owce pojawiają się na hali latem już tylko doraźnie.

Widoki z polany

Panorama obejmuje większą część Beskidu Śląskiego z najwyższym szczytem, Skrzycznem. Szczególnie dobrze widać Pasmo Stożka i Czantorii, a za nim szereg szczytów Beskidu Morawsko-Śląskiego – od Wielkiego Połomu na południu, przez najwyższą Łysą Górę, po Godulę na północy. Najlepsze światło jest pod wieczór, gdy słońce schodzi nad czeskie góry.

Przyroda i spór o Kotarz

Kotarz to fragment krajowego korytarza ekologicznego, ważnego m.in. dla beskidzkiej populacji wilka; żyją tu też puszczyk uralski i nietoperze, a na zboczach rosną storczyki, widłaki i buczyny karpackie. Gminy Brenna i Szczyrk planowały w tym rejonie wyciągi krzesełkowe i nartostradę łączące oba ośrodki, ale po sprzeciwie organizacji przyrodniczych inwestorzy wycofali się z projektu. W 2022 roku temat wrócił – tym razem w postaci planów apartamentów i hotelu z drogą dojazdową, co wywołało kolejną lokalną dyskusję.

Szlaki

• Niebieski szlak z Brennej Centrum – wejście na polanę zajmuje około 2 godzin.
• Pętla z Brennej (amfiteatr) przez Stary Groń i Kotarz (973 m) z zejściem przez Halę Jaworową: około 16 km, ok. 706 m podejść i nieco ponad 5 godzin marszu według mapa-turystyczna.pl.

Tripto podpowiada

Wejście na polanę jest bezpłatne, ale to teren górski: zabierz mapę, wodę i ciepłą warstwę, bo na otwartej hali bywa wietrznie. Szlak nadaje się dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym, ale nie dla wózka. Na zdjęcia najlepiej przyjść późnym popołudniem albo latem, gdy na obrzeżach polany kwitnie naparstnica – kwiatów nie zrywaj, polana leży w parku krajobrazowym.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Hala Jaworowa (Polana Kotarska)?

Hala Jaworowa, zwana też Polaną Kotarską, leży na północno-zachodnim grzbiecie Kotarza, na wysokości 820-920 m n.p.m. Administracyjnie należy do wsi Brenna w Parku Krajobrazowym Beskidu Śląskiego.

Jak dojść na Halę Jaworową z Brennej i ile to trwa?

Niebieski szlak z Brennej Centrum prowadzi na polanę w ok. 2 godziny. Dłuższa pętla z Brennej (amfiteatr) przez Stary Groń i Kotarz z zejściem przez Halę Jaworową to ok. 16 km i nieco ponad 5 godzin marszu.

Czy wejście na Halę Jaworową jest płatne?

Nie, wejście na polanę jest bezpłatne. To jednak teren górski, więc zabierz mapę, wodę i ciepłą warstwę, bo na otwartej hali bywa wietrznie.

Czy na Halę Jaworową można iść z dziećmi lub z wózkiem?

Szlak nadaje się dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym, ale nie dla wózka.

Jakie widoki są z Hali Jaworowej i kiedy najlepiej tam pójść?

Panorama obejmuje większą część Beskidu Śląskiego ze Skrzycznem, Pasmo Stożka i Czantorii oraz szczyty Beskidu Morawsko-Śląskiego. Najlepsze światło jest pod wieczór, a latem na obrzeżach polany kwitnie naparstnica purpurowa, której nie wolno zrywać.