Smerek w Bieszczadach

Smerek to pierwszy szczyt Połoniny Wetlińskiej od zachodu i jeden z najbardziej charakterystycznych wierzchołków Bieszczadów: trawiasta kopuła o wysokości 1222 m (niektóre mapy podają 1223 m), która wyrasta nad wsiami Smerek i Wetlina. Z jego połonin widać niemal cały Bieszczadzki Park Narodowy, a stromy czerwony szlak od strony wsi to jedno z najbardziej wymagających krótkich podejść w regionie. Na niektórych mapach góra figuruje też pod nazwą Wysoka.

Gdzie leży i jak wygląda

Smerek jest zachodnim przedłużeniem grzbietu Połoniny Wetlińskiej. Od sąsiedniego Szarego Berda oddziela go Przełęcz Mieczysława Orłowicza (1075 m), popularny węzeł szlaków. Do wysokości mniej więcej 1050–1100 m stoki porasta las bukowy, wyżej zaczyna się otwarta połonina z trawami i borówkami. Góra należy do Bieszczadzkiego Parku Narodowego i sąsiaduje z Ciśniańsko-Wetlińskim Parkiem Krajobrazowym.

Szczyt ma dwa wierzchołki rozdzielone trawiastym obniżeniem, które miejscowi nazywali dawniej Dołyną. Bardzo stromy stok północny nosił nazwę Ściana. Wyższy wierzchołek północny leży kilkadziesiąt metrów od południowego i występuje na nim szczelina tensyjna, czyli pęknięcie w skale powstałe wskutek rozsuwania się grzbietu. Turyści wchodzą na wierzchołek południowy.

Krzyż na szczycie

Na udostępnionym wierzchołku stoi metalowy krzyż. Pierwszy postawiono w 1976 roku z inicjatywy proboszcza z Cisnej, dla uczczenia 600-lecia archidiecezji przemyskiej. Według przekazów stanął w miejscu, gdzie piorun zabił turystę, co dobrze przypomina, że na otwartej połoninie burza jest realnym zagrożeniem. Zniszczony krzyż wymienili 18 września 2018 roku mieszkańcy Wetliny, Smereka i Kalnicy, upamiętniając stulecie odzyskania niepodległości.

Co zobaczysz ze szczytu

• Połoninę Wetlińską z Szarym Berdem i Chatką Puchatka na wschodzie.
• Pasmo graniczne z Wielką Rawką.
• Pasmo Łopiennika i Durnej oraz Wysoki Dział z Wołosaniem.
• Doliny Wetliny i Smereka z zabudową obu wsi daleko w dole.

Ciekawostki

Połoniny na północnych stokach jeszcze w latach 40. XX wieku należały do Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo z Rajskiego. Na Smereku rosną gatunki rzadkie w Polsce, m.in. turzyca skąpokwiatowa i groszek wschodniokarpacki. Przez szczyt biegnie Główny Szlak Beskidzki, więc spotkasz tu także długodystansowców idących przez całe Beskidy.

Tripto podpowiada

Najkrótsza droga to czerwony szlak ze wsi Smerek: podejście zajmuje ok. 2 h 40 min, zejście ok. 2 h, a końcowy odcinek prowadzi stromymi schodami przez połoninę. Łagodniej jest żółtym szlakiem z Wetliny na Przełęcz Orłowicza, skąd na szczyt idzie się jeszcze ok. 30 minut. Dobrym pomysłem jest pętla: wejście ze Smereka, zejście przez przełęcz do Wetliny. Wstęp do Bieszczadzkiego Parku Narodowego jest płatny: bilet jednodniowy kosztuje 11 zł, ulgowy 5,5 zł (stan na październik 2026, według strony parku), a kupisz go online lub w punkcie kasowym przy szlaku. Na połoninie nie ma cienia ani schronienia, dlatego zabierz kurtkę przeciwwiatrową i zawróć, gdy nadciąga burza.

Najczęstsze pytania

Jaką wysokość ma Smerek?

Smerek ma 1222 m n.p.m., choć niektóre mapy podają 1223 m. To pierwszy od zachodu szczyt Połoniny Wetlińskiej.

Jaki jest najkrótszy szlak na Smerek?

Najkrótszy jest czerwony szlak ze wsi Smerek: podejście zajmuje około 2 h 40 min, a zejście około 2 h. Końcowy odcinek prowadzi stromymi schodami przez połoninę.

Czy na Smerek da się wejść łagodniejszą trasą?

Tak, żółtym szlakiem z Wetliny na Przełęcz Orłowicza, skąd na szczyt idzie się jeszcze około 30 minut. Dobrym pomysłem jest pętla: wejście ze Smereka i zejście przez przełęcz do Wetliny.

Ile kosztuje wejście na Smerek?

Smerek leży w Bieszczadzkim Parku Narodowym, a jednodniowy bilet wstępu kosztuje 11 zł, ulgowy 5,50 zł. Bezpłatnie wchodzą m.in. dzieci do 7 lat i posiadacze Karty Dużej Rodziny.

Co widać ze szczytu Smereka?

Ze szczytu widać Połoninę Wetlińską z Szarym Berdem, pasmo graniczne z Wielką Rawką, pasmo Łopiennika i Durnej oraz Wysoki Dział z Wołosaniem. Na połoninie nie ma cienia ani schronienia, więc przy nadciągającej burzy trzeba zawrócić.